4 Formas bilineales simétricas y formas sesquilineales hermíticas

Definición I.8.
  • ​

    Dada una forma bilineal F:V×V→𝕂F\colon V\times V\to\mathbb{K}, decimos que FF es simétrica si F(v,w)=F(w,v)∀v,w∈VF(v,w)=F(w,v)\;\forall v,w\in V.

  • ​

    Dada una forma sesquilineal F:V×V→𝕂F\colon V\times V\to\mathbb{K}, decimos que FF es hermítica si F(v,w)=F(w,v)¯∀v,w∈VF(v,w)=\overline{F(w,v)}\;\forall v,w\in V.

Ejercicio:

  1. 1.
    ​

    Si FF es bilineal simetrica y qq es su forma cuadratica asociada, comprobar que Fq=FF_{q}=F.

  2. 2.
    ​

    Si FF es sesquilineal hermitica y qq es su forma cuadratica asociada, comprobar que Fq¯=F\overline{F_{q}}=F.

Definición I.9.

Una matriz AA es hermítica si At¯=A\overline{A^{t}}=A.

Proposición I.2.
  1. 1.
    ​

    FF bilineal simétrica ⇔M(F,ℬ︀)\iff M(F,\mathcal{{B}}) matriz simétrica para cualquier base ℬ︀\mathcal{{B}} de V⇔V\iff

    ⇔∃ℬ︀\iff\exists\mathcal{{B}} base de VV tal que M(F,ℬ︀)M(F,\mathcal{{B}}) es simetrica.

  2. 2.
    ​

    FF sesquilineal hermítica ⇔M(F,ℬ︀)\iff M(F,\mathcal{{B}}) matriz hermítica para cualquier base ℬ︀\mathcal{{B}} de VV

    ⇔∃ℬ︀\iff\exists\mathcal{{B}} base de VV tal que M(F,ℬ︀)M(F,\mathcal{{B}}) es hermitica.

Demostración.
  1. 1.
    ​

    3)⇒1)3)\Rightarrow 1). F(v,w)=(x1⋯xn)M(F,B)⋅(y1⋮yn)=[(x1⋯xn)M(F,B)⋅(y1⋮yn)]t=(y1⋯yn)⋅(M(F,B))t⏟M(F,B)(x1⋮xn)=F(w,v)F(v,w)=\begin{pmatrix}x_{1}&\cdots&x_{n}\\ \end{pmatrix}M(F,B)\cdot\begin{pmatrix}y_{1}\\ \vdots\\ y_{n}\\ \end{pmatrix}=\left[\begin{pmatrix}x_{1}&\cdots&x_{n}\\ \end{pmatrix}M(F,B)\cdot\begin{pmatrix}y_{1}\\ \vdots\\ y_{n}\\ \end{pmatrix}\right]^{t}=\begin{pmatrix}y_{1}&\cdots&y_{n}\\ \end{pmatrix}\cdot\underbrace{(M(F,B))^{t}}_{M(F,B)}\begin{pmatrix}x_{1}\\ \vdots\\ x_{n}\\ \end{pmatrix}=F(w,v).

    El resto de implicaciones son obvias.

  2. 2.
    ​

    Similar.

∎

Definición I.10 (Vectores ortogonales).

Dada una forma bilineal simétrica o sesquilineal hermítica FF, decimos que dos vectores vv y w∈Vw\in V son ortogonales (respecto de FF) si F(v,w)=0F(v,w)=0.

Ejemplo I.3.

Sea F:ℝ3×ℝ3→ℝF\colon\mathbb{R}^{3}\times\mathbb{R}^{3}\to\mathbb{R} definida por F((x1,x2,x3),(y1,y2,y3))=x1y1+x1y2+x2y1+3x2y2−x3y3F((x_{1},x_{2},x_{3}),(y_{1},y_{2},y_{3}))=x_{1}y_{1}+x_{1}y_{2}+x_{2}y_{1}+3x% _{2}y_{2}-x_{3}y_{3}. Se tiene que FF es una forma bilineal simetrica.

M(f,ℬ︀𝒞︀)=(11013000−1)← matriz simetricaM(f,\mathcal{{BC}})=\begin{pmatrix}1&1&0\\ 1&3&0\\ 0&0&-1\\ \end{pmatrix}\leftarrow\text{ matriz simetrica}

Tomamos los vectores v=(1,0,1)v=(1,0,1) y w=(2,1,3)∈ℝ3w=(2,1,3)\in\mathbb{R}^{3}. Se cumple que vv y ww son ortogonales respecto de FF ya que F(v,w)=(101)⋅(11013000−1)⋅(213)=0F(v,w)=\begin{pmatrix}1&0&1\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}1&1&0\\ 1&3&0\\ 0&0&-1\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}2\\ 1\\ 3\\ \end{pmatrix}=0.

Sin embargo, vv y ww no son ortogonales si usamos G:ℝ3×ℝ3→ℝG\colon\mathbb{R}^{3}\times\mathbb{R}^{3}\to\mathbb{R} tal que M(G,ℬ︀𝒞︀)=IM(G,\mathcal{{BC}})=I, ya que G(v,w)≠0G(v,w)\neq 0.

Definición I.11 (Ortogonal).

Dado ∅≠S⊆V\varnothing\neq S\subseteq V (subconjunto de VV) y FF simetrica o hermitica, definimos el ortogonal de SS respecto de FF como

S⟂F={v∈V∣F(v,w)=0∀w∈S}.S^{\perp_{F}}=\left\{v\in V\mid F(v,w)=0\;\forall w\in S\right\}\mathchar 46\relax
Observación I.4.

S⟂FS^{\perp_{F}} siempre es subespacio vectorial de VV:

  • ​

    0v∈S⟂F0_{v}\in S^{\perp_{F}} ya que F(0,w)=0∀w∈SF(0,w)=0\;\forall w\in S.

  • ​

    Si v1,v2∈S⟂Fv_{1},v_{2}\in S^{\perp_{F}} F(v1+v2,s)=F(v1,s)+F(v2,s)=0F(v_{1}+v_{2},s)=F(v_{1},s)+F(v_{2},s)=0, luego v1+v2∈S⟂Fv_{1}+v_{2}\in S^{\perp_{F}}

  • ​

    Si α∈𝕂,v∈S⟂F,αv∈S⟂F\alpha\in\mathbb{K},v\in S^{\perp_{F}},\alpha v\in S^{\perp_{F}}, entonces F(αv1,s)=α¯⋅F(v1,s)=0F(\alpha v_{1},s)=\overline{\alpha}\cdot F(v_{1},s)=0 o F(αv1,s)=α⋅F(v1,s)=0F(\alpha v_{1},s)=\alpha\cdot F(v_{1},s)=0.

Ejemplo I.4.

Sea F:ℂ3×ℂ3→ℂF\colon\mathbb{C}^{3}\times\mathbb{C}^{3}\to\mathbb{C} definido por M(F,BC)=(1i0−i23030)M(F,BC)=\begin{pmatrix}1&i&0\\ -i&2&3\\ 0&3&0\\ \end{pmatrix}

Consideramos el vector v=(1+i,1−i,0)v=(1+i,1-i,0), S={v}S=\left\{v\right\} y calculamos el ortogonal de SS:

S⟂F={(x,y,z)∈ℂ3∣F((x,y,z),v)=0}={(x,y,z)∣(x¯y¯z¯)(1i0−i23030)(1+i1−i0)=0}S^{\perp_{F}}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}\mid F((x,y,z),v)=0\right\}=\left% \{(x,y,z)\mid\begin{pmatrix}\overline{x}&\overline{y}&\overline{z}\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1&i&0\\ -i&2&3\\ 0&3&0\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1+i\\ 1-i\\ 0\\ \end{pmatrix}=0\right\}

o lo que es lo mismo,

{(x,y,z)∣(v¯)⋅A⋅(xyz)=0},\left\{(x,y,z)\mid(\overline{v})\cdot A\cdot\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}=0\right\},

de forma que no tenemos que conjugar y desconjugar (x,y,z)(x,y,z) para poder hallarlo (forma recomendada).

Notacion: con S⟂S^{\perp} nos referimos a S⟂FS^{\perp_{F}}.

Proposición I.3 (Propiedades del ortogonal).

Sea VV un 𝕂\mathbb{K}-e.v. y S,T⊆V≠∅S,T\subseteq V\neq\varnothing. Entonces:

  1. 1.
    ​

    S⊆T⇒T⟂⊆S⟂S\subseteq T\Rightarrow T^{\perp}\subseteq S^{\perp}.

  2. 2.
    ​

    S⟂=(⟨S⟩)⟂S^{\perp}=(\langle S\rangle)^{\perp}, donde ⟨S⟩\langle S\rangle es el subespacio generado por SS.

  3. 3.
    ​

    S⊆(S⟂)⟂S\subseteq(S^{\perp})^{\perp}

  4. 4.
    ​

    F(S,T)={F(v,w)∣v∈Sw∈T}=0⇔1)S⊆T⟂⇔2)T⊆S⟂F(S,T)=\left\{F(v,w)\mid\begin{subarray}{c}v\in S\\ w\in T\end{subarray}\right\}=0\overset{1)}{\iff}S\subseteq T^{\perp}\overset{2% )}{\iff}T\subseteq S^{\perp}.

Demostración.
  1. 1.
    ​

    Sea v∈T⟂v\in T^{\perp}, tenemos que probar que v∈S⟂v\in S^{\perp}.

    Sea s∈S⊆T⇒F(v,s⏟∈T)=0s\in S\subseteq T\Rightarrow F(v,\underbrace{s}_{\in T})=0, es decir, v∈S⟂v\in S^{\perp}.

  2. 2.
    ⊇\supseteq

    ] Por 1), ya que S⊆⟨S⟩S\subseteq\langle S\rangle.

    ⊆\subseteq

    ] Sea v∈S⟂v\in S^{\perp} y sea w=α1s1+⋯+αksk∈⟨S⟩w=\alpha_{1}s_{1}+\cdots+\alpha_{k}s_{k}\in\langle S\rangle. Entonces F(v,w)=∑i=1kαiF(v,si)⏟=0=0F(v,w)=\sum_{i=1}^{k}\alpha_{i}\underbrace{F(v,s_{i})}_{=0}=0.

  3. 3.
    ​

    Si v∈Sv\in S, ∀w∈S⟂F(v⏟∈S,w⏟∈S⟂)=0\forall w\in S^{\perp}\;F(\underbrace{v}_{\in S},\underbrace{w}_{\in S^{\perp}% })=0. Por tanto, v∈(S⟂)⟂v\in(S^{\perp})^{\perp}.

  4. 4.
    ​

    Se empieza por 1), 2) se hace igual cambiando los papeles de SS y TT.

    ⇒)\Rightarrow) Sea v∈S,v∈T⟂v\in S,v\in T^{\perp}? Dicho de otra forma, F(v,w)=0F(v,w)=0? Si, porque F(S,T)=0F(S,T)=0 (hipotesis).

    ⇐)\Leftarrow) Sea v∈Sv\in S y w∈Tw\in T, F(v⏟∈T⟂,w⏟∈T)=0F(\underbrace{v}_{\in T^{\perp}},\underbrace{w}_{\in T})=0.

∎

Teorema I.1.

Sea F:V×V→𝕂F\colon V\times V\to\mathbb{K} una forma bilineal simetrica o sesquilineal hermitica y sea SS un subespacio vectorial de VV. Entonces se cumple que:

dimS+dimS⟂≥dimV\dim S+\dim S^{\perp}\geq\dim V
Demostración.

Sea ℬ︀={v1,…,vs}\mathcal{{B}}=\left\{v_{1},\ldots,v_{s}\right\} una base de SS, de modo que dimS=s\dim S=s. Definimos la funcion

f:V\displaystyle f\colon V
⟶𝕂s\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{K}^{s}
v\displaystyle v
⟼(F(v1,v),F(v2,v),…,F(vs,v))\displaystyle{}\longmapsto(F(v_{1},v),F(v_{2},v),\ldots,F(v_{s},v))

de modo que ff es aplicacion lineal (trivial). Por tanto, podemos calcular el núcleo de ff:

Kerf={v∈V∣f(v)=(0k,…,0k)}={v∈V∣F(v1,v)=⋯=F(vs,v)=0}==({v1,v2,…,vs})⟂F=Prop 2(⟨v1,…,vs⟩)⟂F=S⟂F{}Kerf=\left\{v\in V\mid f(v)=(0_{k},\ldots,0_{k})\right\}=\left\{v\in V\mid F% (v_{1},v)=\cdots=F(v_{s},v)=0\right\}=\\ {}=(\left\{v_{1},v_{2},\ldots,v_{s}\right\})^{\perp_{F}}\overset{\text{Prop 2}% }{=}(\langle v_{1},\ldots,v_{s}\rangle)^{\perp_{F}}=S^{\perp_{F}}

y la imagen:

Imf≤𝕂s⇒dimImf≤dimKs=s=dimSImf\leq\mathbb{K}^{s}\Rightarrow\dim Imf\leq\dim K^{s}=s=\dim S

Como ff es lineal, podemos usar la formula de las dimensiones:

dimV=dimKerf⏟S⟂+dimImf⏟≤dimS≤dimS⟂+dimS\dim V=\dim\underbrace{Kerf}_{S^{\perp}}+\dim\underbrace{Imf}_{\leq\dim S}\leq% \dim S^{\perp}+\dim S

∎

Definición I.12 (Vector isótropo).

Sea FF una forma bilineal simetrica o sesquilineal hermitica. Decimos que v∈Vv\in V es isotropo si F(v,v)=0F(v,v)=0, o equivalentemente si q(v)=0q(v)=0, con qq la forma cuadratica asociada a FF.

Decimos que v∈Vv\in V es no isotropo si F(v,v)≠0F(v,v)\neq 0.

Lema I.1.

Sea FF bilineal simetrica o sesquilineal hermitica y v∈Vv\in V no isotropo.

Entonces V=⟨v⟩⊕⟨v⟩⟂FV=\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp_{F}}

Demostración.

Veamos que ⟨v⟩∩⟨v⟩⟂=0\langle v\rangle\cap\langle v\rangle^{\perp}=0:

w∈⟨v⟩∩⟨v⟩⟂⇒w=αv∈⟨v⟩F(w,v)=0}⇒0=F(w,v)=F(αv,v)=α¯F(v,v)⏟≠0⇒⇒α¯=0⇒w=0→.{}w\in\langle v\rangle\cap\langle v\rangle^{\perp}\Rightarrow\begin{rcases}w=% \alpha v\in\langle v\rangle\\ F(w,v)=0\end{rcases}\Rightarrow 0=F(w,v)=F(\alpha v,v)=\overline{\alpha}% \underbrace{F(v,v)}_{\neq 0}\Rightarrow\\ {}\Rightarrow\overline{\alpha}=0\Rightarrow w=\vec{0}\mathchar 46\relax

Por el teorema anterior, dim⟨v⟩⟂+dim⟨v⟩≥dimV\dim\langle v\rangle^{\perp}+\dim\langle v\rangle\geq\dim V.

Ahora, dimV≥⟨v⟩⊕⟨v⟩⟂≤Vdim(⟨v⟩⊕⟨v⟩⟂)=sumadirectadim⟨v⟩+dim⟨v⟩⟂≥dimV\dim V\overset{\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp}\leq V}{\geq}\dim% (\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp})\overset{\begin{subarray}{c}% \text{suma}\\ \text{directa}\end{subarray}}{=}\dim\langle v\rangle+\dim\langle v\rangle^{% \perp}\geq\dim V, por lo que todo lo anterior son igualdades y dim(⟨v⟩⊕⟨v⟩⟂)=dimV\dim(\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp})=\dim V.

Como el unico subespacio de dimensión igual a dimV\dim V es el propio VV, V=⟨v⟩⊕⟨v⟩⟂FV=\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp_{F}}. ∎

Definición I.13 (Suma ortogonal).

Decimos que la suma de los subespacios S1,…,SmS_{1},\ldots,S_{m} es suma ortogonal si:

  • ​

    son suma directa (⇔Si∩+j≠iSj=0∀i=1,…,m\iff S_{i}\cap+_{j\neq i}S_{j}=0\;\forall i=1,\ldots,m).

  • ​

    F(Si,Sj)=0∀i≠jF(S_{i},S_{j})=0\;\forall i\neq j.

Definición I.14 (Base ortogonal).

Decimos que una base B={v1,…,vn}B=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} es base ortogonal respecto de FF (bilineal simetrica o sesquilineal hermitica) si F(vi,vj)=0∀i≠jF(v_{i},v_{j})=0\;\forall i\neq j.

Observación I.5.

Las matrices respecto de bases ortogonales son diagonales.

Teorema I.2 (Teorema de diagonalización).

Dada FF una forma bilineal simetrica o sesquilineal hermitica, entonces existe una base ortogonal de VV.

Demostración.

Lo demostraremos por induccion sobre dimV\dim V.

  • ​

    Si dimV=1\dim V=1, trivial. Cualquier base {v}\left\{v\right\}, v≠0v\neq 0, es base ortogonal.

  • ​

    Si dimV>1\dim V>1, distinguimos dos casos.

    Caso 1.

    No hay ningún vector no isótropo ⇒F(v,v)=0∀v∈V⇒q(v)=0∀v\Rightarrow F(v,v)=0\;\forall v\in V\Rightarrow q(v)=0\;\forall v.

    Si FF es bilineal simetrica, F(v,w)=12(q(v+w)−q(v)−q(w))=0∀v,w∈VF(v,w)=\frac{1}{2}(q(v+w)-q(v)-q(w))=0\;\forall v,w\in V.

    Si FF es sesquilineal hermitica, F(v,w)=12(q(v+w)−q(v)−q(w))−i2(q(v+iw)−q(v)−q(w))=0F(v,w)=\frac{1}{2}(q(v+w)-q(v)-q(w))-\frac{i}{2}(q(v+iw)-q(v)-q(w))=0.

    En ambos casos, F≡0F\equiv 0 y sirve cualquier base.

    Caso 2.

    Existe un vector no isótropo, llamémosle v1v_{1}. Entonces V=⟨v1⟩⏟dim1⊕⟨v1⟩⟂V=\underbrace{\langle v_{1}\rangle}_{\dim 1}\oplus\langle v_{1}\rangle^{\perp}.

    Consideramos la restriccion de FF respecto de ⟨v1⟩⟂×⟨v1⟩⟂\langle v_{1}\rangle^{\perp}\times\langle v_{1}\rangle^{\perp}:

    F|⟨v1⟩⟂:⟨v1⟩⟂×⟨v1⟩⟂\displaystyle F|_{\langle v_{1}\rangle^{\perp}}\colon\langle v_{1}\rangle^{% \perp}\times\langle v_{1}\rangle^{\perp}
    ⟶𝕂\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{K}
    (u,v)\displaystyle(u,v)
    ⟼F(v,w)\displaystyle{}\longmapsto F(v,w)

    definida en un espacio vectorial de dim⟨v⟩⟂=dimV−1\dim\langle v\rangle^{\perp}=\dim V-1. Esta aplicacion es bilineal simetrica/sesquilineal hermitica (porque actúa igual que FF).

    Por la hipotesis de inducción ⟨v⟩⟂\langle v\rangle^{\perp} tiene una base ortogonal, que unida a v1v_{1} forman una base ortogonal de VV, puesto que

    {F(v1⏟∈⟨v1⟩,vi⏟∈⟨v1⟩⟂)=0∀i=2,…,nF(vi,vj)=0∀i≠ji,j=2,…,n (hipotesis de induccion).\begin{cases}F(\underbrace{v_{1}}_{\in\langle v_{1}\rangle},\underbrace{v_{i}}% _{\in\langle v_{1}\rangle^{\perp}})=0\;\forall i=2,\ldots,n\\ F(v_{i},v_{j})=0\;\forall i\neq j\;i,j=2,\ldots,n\;\text{ (hipotesis de % induccion)}\mathchar 46\relax\end{cases}

∎

Ejemplo I.5.
  • ​

    Sea F:ℂ3×ℂ3→ℂF\colon\mathbb{C}^{3}\times\mathbb{C}^{3}\to\mathbb{C} tal que A=M(F,BC)=(2i0−i01−i01+i1)A=M(F,BC)=\begin{pmatrix}2&i&0\\ -i&0&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}. Tenemos que encontrar una base ortogonal de ℂ3\mathbb{C}^{3}.

    En este caso, si v=(x1,x2,x3)v=(x_{1},x_{2},x_{3}) y w=(y1,y2,y3)w=(y_{1},y_{2},y_{3}),

    F(v,w)=(x1¯x2¯x3¯)⋅M(F,BC)⋅(y1y2y3)F(v,w)=\begin{pmatrix}\overline{x_{1}}&\overline{x_{2}}&\overline{x_{3}}\\ \end{pmatrix}\cdot M(F,BC)\cdot\begin{pmatrix}y_{1}\\ y_{2}\\ y_{3}\\ \end{pmatrix}

    Esto es sesquilineal por construccion. Sabemos que es hermitica si y solo si At¯=A\overline{A^{t}}=A. Esto se cumple.

    Buscamos un vector v∈ℂ3v\in\mathbb{C}^{3} que cumpla F(v,v)≠0F(v,v)\neq 0. Como en la diagonal de AA hay entradas no nulas, sabemos por ejemplo que F((1,0,0),(1,0,0))=2F((1,0,0),(1,0,0))=2 y v1=(1,0,0)v_{1}=(1,0,0) es no isotropo.

    Entonces ℂ3=⟨v1⟩⊕⟨v1⟩⟂⏟S\mathbb{C}^{3}=\langle v_{1}\rangle\oplus\underbrace{\langle v_{1}\rangle^{% \perp}}_{S}.

    Veamos como es SS:

    S\displaystyle S
    =⟨v1⟩⟂={(x,y,z)∈ℂ3∣ ortogonales a (1,0,0)}=\displaystyle{}=\langle v_{1}\rangle^{\perp}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}% \mid\text{ ortogonales a }(1,0,0)\right\}=
    ={(x,y,z)∈ℂ3∣F((1,0,0),(x,y,z))=0}=\displaystyle{}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}\mid F((1,0,0),(x,y,z))=0\right\}=
    ={(x,y,z)∈ℂ3∣(100)⋅A⋅(xyz)=0}=\displaystyle{}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}\mid\begin{pmatrix}1&0&0\\ \end{pmatrix}\cdot A\cdot\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}=0\right\}=
    ={(x,y,z)∈ℂ3∣2x+iy=0}=⟨(−i2,1,0),(0,0,1)⟩\displaystyle{}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}\mid 2x+iy=0\right\}=\langle(-% \frac{i}{2},1,0),(0,0,1)\rangle

    Sabemos por AA que (0,0,1)(0,0,1) es no isotropo porque F((0,0,1),(0,0,1))=1≠0F((0,0,1),(0,0,1))=1\neq 0. Tenemos como v2=(0,0,1)v_{2}=(0,0,1). Luego S=⟨v2⟩⊕⟨v2⟩⟂SS=\langle v_{2}\rangle\oplus\langle v_{2}\rangle^{\perp_{S}}.

    Sea T=⟨v2⟩⟂S={(x,y,z)∣(x,y,z)∈Sson ortogonales a (0,0,1)}={(x,y,z)|2x+iy=0(001)⋅A⋅(xyz)=0}={(x,y,z)∣2x+iy=0(1+i)y+z=0}T=\langle v_{2}\rangle^{\perp_{S}}=\left\{(x,y,z)\mid\begin{subarray}{c}(x,y,z% )\in S\\ \text{son ortogonales a }(0,0,1)\end{subarray}\right\}=\left\{(x,y,z)\left|% \begin{subarray}{c}2x+iy=0\\ \begin{pmatrix}0&0&1\\ \end{pmatrix}\cdot A\cdot\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}=0\end{subarray}\right\mathchar 46\relax\right\}=\left\{(x,y,z)% \mid\begin{subarray}{c}2x+iy=0\\ (1+i)y+z=0\end{subarray}\right\}.

    Por tanto, T=⟨(−i2,1,−1−i)⏟v3T=\langle\underbrace{(-\frac{i}{2},1,-1-i)}_{v_{3}}. v3v_{3} es ortogonal a v1v_{1} y v2v_{2} por construccion.

    La base ortogonal es {v1,v2,v3}=BO\left\{v_{1},v_{2},v_{3}\right\}=BO. Podemos construir la matriz asociada a FF respecto de BOBO:

    M(F,BO)=(20001000−52)=DM(F,BO)=\begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&-\frac{5}{2}\\ \end{pmatrix}=D

    (habiendo calculado F(v3,v3)F(v_{3},v_{3})).

    Por otro lado,

    P=M(BO,BC)=(10−i200101−1−i)P=M(BO,BC)=\begin{pmatrix}1&0&-\frac{i}{2}\\ 0&0&1\\ 0&1&-1-i\\ \end{pmatrix}

    Luego se cumple que Pt¯AP=D\overline{P^{t}}AP=D.

  • ​

    FF tal que M(F,BC)=(0110)=AM(F,BC)=\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}=A.

    No sabemos vectores no isotropos viendo la matriz. Probamos con v1=(1,1)v_{1}=(1,1).

    F(v1,v1)=(11)(0110)(11)=(11)(11)=2≠0⇒ no isotropoF(v_{1},v_{1})=\begin{pmatrix}1&1\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1\\ 1\\ \end{pmatrix}=\begin{pmatrix}1&1\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1\\ 1\\ \end{pmatrix}=2\neq 0\Rightarrow\text{ no isotropo}

    Entonces ℝ2=⟨v1⟩⊕⟨v1⟩⟂⏟\mathbb{R}^{2}=\langle v_{1}\rangle\oplus\underbrace{\langle v_{1}\rangle^{% \perp}}.

    S={(x,y)∈ℝ2∣F((1,1),(x,y))=0}={(x,y)∈ℝ2∣x=−y∀y}=⟨(−1,1)⏟v2⟩S=\left\{(x,y)\in\mathbb{R}^{2}\mid F((1,1),(x,y))=0\right\}=\left\{(x,y)\in% \mathbb{R}^{2}\mid x=-y\;\forall y\right\}=\langle\underbrace{(-1,1)}_{v_{2}}\rangle

    Calculamos F(v2,v2)F(v_{2},v_{2}): F(v2,v2)=(−11)(0110)(−11)=(−11)(1−1)=−2F(v_{2},v_{2})=\begin{pmatrix}-1&1\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}-1\\ 1\\ \end{pmatrix}=\begin{pmatrix}-1&1\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1\\ -1\\ \end{pmatrix}=-2.

    Ya tenemos nuestra matriz diagonal: D=M(F,BO)=(200−2)D=M(F,BO)=\begin{pmatrix}2&0\\ 0&-2\\ \end{pmatrix}, con BO={v1,v2}BO=\left\{v_{1},v_{2}\right\}.

    Ademas, P=M(BO,BC)=(1−111)P=M(BO,BC)=\begin{pmatrix}1&-1\\ 1&1\\ \end{pmatrix}. Se tiene que PtAP=DP^{t}AP=D.

  • ​

    FF sesquilineal hermitica ℂ2×ℂ2→ℂ\mathbb{C}^{2}\times\mathbb{C}^{2}\to\mathbb{C} definida por M(F,BC)=(0i−i0)M(F,BC)=\begin{pmatrix}0&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}.

    F((1,1),(1,1))=(11)⋅M(F,BC)⋅(11)=0⇒F((1,1),(1,1))=\begin{pmatrix}1&1\\ \end{pmatrix}\cdot M(F,BC)\cdot\begin{pmatrix}1\\ 1\\ \end{pmatrix}=0\Rightarrow No sirve, tenemos que probar metiendo unidades imaginarias.

    Sea v1=(1,i)v_{1}=(1,i). Entonces F((1,i),(1,i))=(1−i)⋅(0i−i0)⋅(1i)=−1−1=−2≠0F((1,i),(1,i))=\begin{pmatrix}1&-i\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}0&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}1\\ i\\ \end{pmatrix}=-1-1=-2\neq 0. Ya tenemos un vector no isotropo.

Observación I.6.

Dado T=⟨w1,w2⟩T=\langle w_{1},w_{2}\rangle, podemos comprobar que no tenga vectores no isotropos si F(αw1+βw2αw1+βw2)=0F(\alpha w_{1}+\beta w_{2}\alpha w_{1}+\beta w_{2})=0.

Observación I.7.

FF sesquilineal hermitica ⇒F(v,v)=F(v,v)¯∀v∈V\Rightarrow F(v,v)=\overline{F(v,v)}\;\forall v\in V.

Corolario I.1.
  • ​

    Toda matriz simetrica se diagonaliza por congruencia (∃P\exists P inversible con PtAP=DP^{t}AP=D, siendo P=M(id,BO,BC)P=M(id,BO,BC)).

  • ​

    Toda matriz hermitica se diagonaliza por congruencia hermitiana (∃P\exists P invertible con Pt¯AP=D\overline{P^{t}}AP=D, con P=M(id,BO,BC)P=M(id,BO,BC) )

Demostración.

Para el caso A=AtA=A^{t}. Si A∈Mn×n(𝕂)A\in M_{n\times n}(\mathbb{K}), definimos la forma bilineal simetrica

F:𝕂n×𝕂n\displaystyle F\colon\mathbb{K}^{n}\times\mathbb{K}^{n}
⟶𝕂\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{K}
((x1,…,xn),(y1,…,yn))\displaystyle((x_{1},\ldots,x_{n}),(y_{1},\ldots,y_{n}))
⟼(x1⋯xn)⋅A⋅(y1⋮yb)\displaystyle{}\longmapsto\begin{pmatrix}x_{1}&\cdots&x_{n}\\ \end{pmatrix}\cdot A\cdot\begin{pmatrix}y_{1}\\ \vdots\\ y_{b}\\ \end{pmatrix}

es decir, M(F,BC)=AM(F,BC)=A.

Si B={v1,…,vn}B=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} es la base ortogonal que da el teorema anterior, definimos P=M(id,B,BC)P=M(id,B,BC), matriz de cambio de base de BB a la base canonica, y D=M(F,B)D=M(F,B), diagonal porque la base es ortogonal.

Por la relacion entre AA y DD se obtiene D=Pt⋅A⋅PD=P^{t}\cdot A\cdot P.

El caso de A=At¯A=\overline{A^{t}} es analogo, definiendo FF sesquilineal hermitica. ∎

Corolario I.2.

Sea FF bilineal simetrica F:V×V→𝕂F\colon V\times V\to\mathbb{K}, 𝕂\mathbb{K} cuerpo tal que 𝕂⊆𝕂\sqrt{\mathbb{K}}\subseteq\mathbb{K} (por ejemplo 𝕂=ℂ\mathbb{K}=\mathbb{C}) entonces la base del teorema anterior se puede arreglar para que

M(F,B)=(1⋱10⋱0)M(F,B)=\begin{pmatrix}1&&&&&\\ &\ddots&&&&\\ &&1&&&\\ &&&0&\\ &&&&\ddots\\ &&&&&0\\ \end{pmatrix}

donde la cantidad de 1′s1^{\prime}s es rgF\mathrm{rg}F.

Demostración.

Sabemos por el teorema de diagonalizacion que existe una base ortogonal {v1,v2,…,vn}\left\{v_{1},v_{2},\ldots,v_{n}\right\}.

Supongamos que los vectores de la base estan reordenados para que se cumpla {F(vi,vi)≠0i=1,…,rr=rgFF(vj,vj)=0j=r+1,…,n\begin{cases}F(v_{i},v_{i})\neq 0\;i=1,\ldots,r\quad r=\mathrm{rg}F\\ F(v_{j},v_{j})=0\;j=r+1,\ldots,n\end{cases}.

Definir la nueva base como B^={v1F(v1,v1),v2F(v2,v2),…,vrF(vr,vr),vr+1,…,vn}\hat{B}=\left\{\frac{v_{1}}{\sqrt{F(v_{1},v_{1})}},\frac{v_{2}}{\sqrt{F(v_{2},% v_{2})}},\ldots,\frac{v_{r}}{\sqrt{F(v_{r},v_{r})}},v_{r+1},\ldots,v_{n}\right\}.

Para i=1,…,ri=1,\ldots,r como F(vi,vi)≠0F(v_{i},v_{i})\neq 0 podemos definir v1~=1F(vi,vi)vi\tilde{v_{1}}=\frac{1}{\sqrt{F(v_{i},v_{i})}}v_{i}.

Veamos cuanto vale F(vi~,vi~)F(\tilde{v_{i}},\tilde{v_{i}}):

F(vi~,vi~)=F(1F(vi,vi)vi,1F(vi,vi)vi)=1F(vi,vi)1F(vi,vi)F(vi,vi)=1F(\tilde{v_{i}},\tilde{v_{i}})=F(\frac{1}{\sqrt{F(v_{i},v_{i})}}v_{i},\frac{1}% {\sqrt{F(v_{i},v_{i})}}v_{i})=\frac{1}{\sqrt{F(v_{i},v_{i})}}\frac{1}{\sqrt{F(% v_{i},v_{i})}}F(v_{i},v_{i})=1

Desde i=r+1,…,ni=r+1,\ldots,n, definimos vi~=vi\tilde{v_{i}}=v_{i}.

Entonces la matriz que buscamos es M(F,BO^)M(F,\hat{BO}), BO={v1~,…,vn~}BO=\left\{\tilde{v_{1}},\ldots,\tilde{v_{n}}\right\}. ∎

Corolario I.3.

Sea FF bilineal simetrica sobre VV e.v. real o sesquilineal hermitica sobre VV e.v. complejo. Entonces la base ortogonal del teorema también se puede modificar para que

D=(100⋱01−1⋱−100⋱000)D=\begin{pmatrix}1&&&&&&&0&0\\ &\ddots&&&&&&&0\\ &&1&&&&&&\\ &&&-1&&&&&\\ &&&&\ddots&&&&\\ &&&&&-1&&&\\ &&&&&&0&&\\ 0&&&&&&&\ddots&\\ 0&0&&&&&&&0\\ \end{pmatrix}
Demostración.

Tanto si FF es bilineal simetrica como si FF es sesquilineal hermitica sabemos que {F(vi,vi)=F(vi,vi)¯∈ℝF(vi,vj)=0i≠j\begin{cases}F(v_{i},v_{i})=\overline{F(v_{i},v_{i})}\in\mathbb{R}\\ F(v_{i},v_{j})=0\;i\neq j\end{cases} donde B={v1,…,vn}B=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} es una base ortogonal.

Reordenamos la base para que:

{F(vi,vi)>0i=1,…,sF(vi,vi)<0i=s+1,…,rF(vi,vi)=0i=r+1,…,n\begin{cases}F(v_{i},v_{i})>0\;i=1,\ldots,s\\ F(v_{i},v_{i})<0\;i=s+1,\ldots,r\\ F(v_{i},v_{i})=0\;i=r+1,\ldots,n\end{cases}

Modificamos la base del siguiente modo:

{⋅i=1,…,svi~=viF(vi,vi)→F(vi~,vi~)=1⋅i=s+1,…,rvi~=vi−F(vi,vi)→F(vi~,vi~)=−1⋅i=r+1,…,nvi~=vi\begin{cases}\cdot\;i=1,\ldots,s\quad\tilde{v_{i}}=\frac{v_{i}}{\sqrt{F(v_{i},% v_{i})}}\rightarrow F(\tilde{v_{i}},\tilde{v_{i}})=1\\ \cdot\;i=s+1,\ldots,r\quad\tilde{v_{i}}=\frac{v_{i}}{\sqrt{-F(v_{i},v_{i})}}% \rightarrow F(\tilde{v_{i}},\tilde{v_{i}})=-1\\ \cdot\;i=r+1,\ldots,n\quad\tilde{v_{i}}=v_{i}\end{cases}

Así con la base B~={v1~,…,vn~}\tilde{B}=\left\{\tilde{v_{1}},\ldots,\tilde{v_{n}}\right\} encontramos la matriz que buscamos, M(F,B~)M(F,\tilde{B}). ∎

Definición I.15 (Signatura).

Dada FF bilineal simétrica o sesquilineal hermítica y una base ortogonal de VV, llamamos signatura de la base ortogonal al número de vi′sv_{i}^{\prime}s tal que F(vi,vi)>0F(v_{i},v_{i})>0.

Teorema I.3 (Ley de inercia de Sylvester).

Dada FF bilineal simetrica o sesquilineal hermitica, todas sus bases ortogonales tienen la misma signatura.

Demostración.

Sean {v1,…,vn}\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} y {w1,…,wn}\left\{w_{1},\ldots,w_{n}\right\} dos bases ortogonales.

Las reordenamos para que:

{⋅F(vi,vi)>0i=1,…,sF(vj,vj)≤0j=s+1,…,n⋅F(wk,wk)>0k=1,…,tF(wl,wl)≤0l=t+1,…,n\begin{cases}\cdot\;F(v_{i},v_{i})>0\;i=1,\ldots,s\quad F(v_{j},v_{j})\leq 0\;% j=s+1,\ldots,n\\ \cdot\;F(w_{k},w_{k})>0\;k=1,\ldots,t\quad F(w_{l},w_{l})\leq 0\;l=t+1,\ldots,% n\end{cases}

Queremos probar que s=ts=t, haremos s≤ts\leq t y t≤st\leq s.

Definimos S=⟨v1,…,vs⟩S=\langle v_{1},\ldots,v_{s}\rangle y T=⟨wt+1,…,wn⟩≤VT=\langle w_{t+1},\ldots,w_{n}\rangle\leq V.

Veamos que S∩T=0S\cap T=0:

Si v∈S∩T⇒{v∈S:v=α1v1+⋯+αsvs(1)v∈T:v=βt+1wt+1+⋯+βnwn(2)v\in S\cap T\Rightarrow\begin{cases}v\in S\colon v=\alpha_{1}v_{1}+\cdots+% \alpha_{s}v_{s}\;\text{(1)}\\ v\in T\colon v=\beta_{t+1}w_{t+1}+\cdots+\beta_{n}w_{n}\;\text{(2)}\end{cases}

Así F(v,v)=(1)BOα1¯α1F(v1,v1)+⋯+αs¯αsF(vs,vs)≥0(∗)F(v,v)\overset{\begin{subarray}{c}(1)\\ BO\end{subarray}}{=}\overline{\alpha_{1}}\alpha_{1}F(v_{1},v_{1})+\cdots+% \overline{\alpha_{s}}\alpha_{s}F(v_{s},v_{s})\geq 0\;(\ast).

También F(v,v)=F(βt+1wt+1+⋯,βnwn,βt+1wt+1+⋯,βnwn)=(2)BOβt+1¯βt+1F(wt+1,wt+1)+⋯+βn¯βnF(wn,wn)≤0F(v,v)=F(\beta_{t+1}w_{t+1}+\cdots,\beta_{n}w_{n},\beta_{t+1}w_{t+1}+\cdots,% \beta_{n}w_{n})\overset{\begin{subarray}{c}(2)\\ BO\end{subarray}}{=}\overline{\beta_{t+1}}\beta_{t+1}F(w_{t+1},w_{t+1})+\cdots% +\overline{\beta_{n}}\beta_{n}F(w_{n},w_{n})\leq 0.

Hemos visto que F(v,v)=0F(v,v)=0.

Asi que (∗)(\ast) en realidad es: α1¯α1F(v1,v1)+⋯+αs¯αsF(vs,vs)=0⇒α1¯α1=⋯=αs¯αs=0\overline{\alpha_{1}}\alpha_{1}F(v_{1},v_{1})+\cdots+\overline{\alpha_{s}}% \alpha_{s}F(v_{s},v_{s})=0\Rightarrow\overline{\alpha_{1}}\alpha_{1}=\cdots=% \overline{\alpha_{s}}\alpha_{s}=0 (porque F(vi,vi)>0F(v_{i},v_{i})>0). Por tanto, αi=0∀i=1,…,s\alpha_{i}=0\;\forall i=1,\ldots,s (tener en cuenta propiedades complejos) y v=0→v=\vec{0}.

Como S∩T=0S\cap T=0, S⊕T≤VS\oplus T\leq V. Veamos su dimension:

dimS⏟s+dimT⏟n−t=dim(S⊕T)≤dimV⏟n\underbrace{\dim S}_{s}+\underbrace{\dim T}_{n-t}=\dim(S\oplus T)\leq% \underbrace{\dim V}_{n}

Es decir,

s+n−t≤n⇒s≤ts+\cancel{n}-t\leq\cancel{n}\Rightarrow s\leq t

Intercambiando los papeles de SS y TT en la demostracion se obtiene que t≤st\leq s.

Por lo tanto, s=ts=t. ∎

Definición I.16 (Signatura de FF).

Dada FF bilineal simetrica o sesquilineal hermitica. Se define la signatura de FF como la signatura de cualquier base ortogonal.

Definición I.17.
  • ​

    Sea A∈Mn(ℝ)A\in M_{n}(\mathbb{R}) simetrica, llamamos signatura de AA a la signatura de la forma bilineal simetrica FF cuya matriz asociada es AA.

  • ​

    Sea A∈Mn(ℂ)A\in M_{n}(\mathbb{C}) hermitica, llamamos signatura de AA a la signatura de la forma sesquilineal hermitica definida por esa matriz.

Corolario I.4.
  1. 1.
    ​

    Dos matrices simetricas A,B∈Mn(ℝ)A,B\in M_{n}(\mathbb{R}) son congruentes entre si ⇔{rgA=rgBsigA=sigB\iff\begin{cases}\mathrm{rg}A=\mathrm{rg}B\\ \mathrm{sig}A=\mathrm{sig}B\end{cases}

  2. 2.
    ​

    Dos matrices hermiticas A,B∈Mn(ℂ)A,B\in M_{n}(\mathbb{C}) son congruentes hermiticas ⇔{rgA=rgBsigA=sigB\iff\begin{cases}\mathrm{rg}A=\mathrm{rg}B\\ \mathrm{sig}A=\mathrm{sig}B\end{cases}

Demostración.

Trivial. ∎

Definición I.18.

Dada FF bilineal simetrica o sesquilineal hermitica, decimos que

  • ​

    FF es definida positiva si cumple que F(v,v)>0∀0→≠v∈VF(v,v)>0\;\forall\vec{0}\neq v\in V.

  • ​

    FF es semidefinida positiva si F(v,v)≥0∀v∈VF(v,v)\geq 0\;\forall v\in V.

  • ​

    FF es definida negativa si F(v,v)<0∀0→≠v∈VF(v,v)<0\;\forall\vec{0}\neq v\in V.

  • ​

    FF es semidefinida negativa si F(v,v)≤0∀v∈VF(v,v)\leq 0\;\forall v\in V.

  • ​

    FF es indefinida en el resto de casos.

Proposición I.4.
  1. 1.
    ​

    FF es definida positiva ⇔rgF=sigF=dimV\iff\mathrm{rg}F=\mathrm{sig}F=\dim V.

  2. 2.
    ​

    FF es semidefinida positiva ⇔rgF=sigF\iff\mathrm{rg}F=\mathrm{sig}F.

  3. 3.
    ​

    FF es definida negativa ⇔rgF=dimV\iff\mathrm{rg}F=\dim V, sigF=0\mathrm{sig}F=0.

  4. 4.
    ​

    FF es semidefinida negativa ⇔sigF=0\iff\mathrm{sig}F=0.

  5. 5.
    ​

    FF es indefinida ⇔rgF>sigF>0\iff\mathrm{rg}F>\mathrm{sig}F>0

Demostración.
  1. 1.
    ​

    Veamos que F(v,v)>0∀0→≠v∈V⇔rgF=sigF=dimVF(v,v)>0\;\forall\vec{0}\neq v\in V\iff\mathrm{rg}F=\mathrm{sig}F=\dim V.

    ⇒\Rightarrow) Sea B={v1,…,vn}B=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} una base ortogonal y sea M(F,BO)=(di⋯0⋮⋱⋮0⋯dn)M(F,BO)=\begin{pmatrix}d_{i}&\cdots&0\\ \vdots&\ddots&\vdots\\ 0&\cdots&d_{n}\\ \end{pmatrix}, con di=F(vi,vi)>0d_{i}=F(v_{i},v_{i})>0. Por tanto rgF=n\mathrm{rg}F=n y sigF=n⇒n=dimV\mathrm{sig}F=n\Rightarrow n=\dim V.

    ⇐\Leftarrow) Sabemos que ∃BO={v1,…,vn}\exists BO=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} tal que M(F,BO)=(1⋯0⋮⋱⋮0⋯1)M(F,BO)=\begin{pmatrix}1&\cdots&0\\ \vdots&\ddots&\vdots\\ 0&\cdots&1\\ \end{pmatrix}. Ademas, sea 0≠v∈Vv=x1v1+⋯+xnvn0\neq v\in V\;v=x_{1}v_{1}+\cdots+x_{n}v_{n} con alguna de las xx distinta de 0.

    Entonces F(v,v)=(x1¯⋯xn¯)⋅I⋅(x1⋮xn)=x1¯x1+⋯+xn¯xn>0F(v,v)=\begin{pmatrix}\overline{x_{1}}&\cdots&\overline{x_{n}}\\ \end{pmatrix}\cdot I\cdot\begin{pmatrix}x_{1}\\ \vdots\\ x_{n}\\ \end{pmatrix}=\overline{x_{1}}x_{1}+\cdots+\overline{x_{n}}x_{n}>0 (porque algun xx es distinto de 0).

  2. 5.
    ​

    ∃v,w\exists v,w con F(v,v)>0F(v,v)>0 y F(w,w)<0⇔rgA>sigF>0F(w,w)<0\iff\mathrm{rg}A>\mathrm{sig}F>0.

    ⇐\Leftarrow) ∃\exists base tal que M(F,base)M(F,\text{base}) tiene 1’s, −1-1’s y quizas ceros. En la base, F(v1,v1)>0F(v_{1},v_{1})>0 y si llamo s=sigFs=\mathrm{sig}F, F(vs+1,vs+1)<0F(v_{s+1},v_{s+1})<0.

    ⇒\Rightarrow)

∎

Método de diagonalización por matrices elementales

Por el teorema de diagonalizacion, dada una matriz AA simetrica o hermitica, sabemos que existe una matriz PP inversible tal que PtAP=DP^{t}AP=D diagonal (simetrica) o Pt¯AP=D\overline{P^{t}}AP=D diagonal (hermitica).

PP, por ser inversible es producto de matrices elementales: P=E1E2⋯Ek⏟matrices elementalesP=\underbrace{E_{1}E_{2}\cdots E_{k}}_{\text{matrices elementales}}.

  • a)
    ​

    Supongamos AA simetrica: ∃P=E1E2⋯Ek\exists P=E_{1}E_{2}\cdots E_{k} tal que PtAP=D⇒(E1⋯Ek)tA(E1⋯Ek)=D⇒Etk⋯Et1AE1⋯Ek=DP^{t}AP=D\Rightarrow(E_{1}\cdots E_{k})^{t}A(E_{1}\cdots E_{k})=D\Rightarrow E% ^{t}_{k}\cdots E^{t}_{1}AE_{1}\cdots E_{k}=D.

    En un numero finito de pasos, haciendo operaciones elementales en las filas de AA y las análogas en las columnas de AA, se tiene que poder llegar a una matriz diagonal.

  • b)
    ​

    Supongamos AA hermitica: ∃P=E1⋯Ek\exists P=E_{1}\cdots E_{k} tal que Pt¯AP=D⇒Etk¯⋯Et1¯AE1⋯Ek=D\overline{P^{t}}AP=D\Rightarrow\overline{E^{t}_{k}}\cdots\overline{E^{t}_{1}}% AE_{1}\cdots E_{k}=D.

    Se hace lo mismo pero conjugando las operaciones elementales en las filas de AA.

(AI)∼(D[]) haciendo Gauss por filas y columnas (conjugado)\left(\begin{array}[]{c}A\\ \hline\cr I\end{array}\right)\sim\left(\begin{array}[]{c}D\\ \hline\cr[]\end{array}\right)\text{ haciendo Gauss por filas y columnas (% conjugado)}
Ejemplo I.6.
  1. 1.
    ​

    A=(120201010)A=\begin{pmatrix}1&2&0\\ 2&0&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}.

    (120201010)(100010001)∼F2−2F1(1200−41010)(100010001)∼C2−2C1(1000−41010)(1−20010001)∼F3+F24(1000−410014)(1−20010001)∼C3+C24(1000−400014)(1−2−120114001)=DP{}\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}1&2&0\\ 2&0&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}-2F_{1}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}1&2&0\\ 0&-4&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}-2C_{1}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}1&0&0\\ 0&-4&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-2&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{3}+\frac{F_{2}}{4}}{\sim}\begin{array}[]{c% }\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&-4&1\\ 0&0&\frac{1}{4}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-2&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{3}+\frac{C_{2}}{4}}{\sim}\begin{array}[]{c% }\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&-4&0\\ 0&0&\frac{1}{4}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-2&-\frac{1}{2}\\ 0&1&\frac{1}{4}\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}=\begin{array}[]{c}D\\ \hline\cr P\end{array}
  2. 2.
    ​

    A=(2i0−i01−i01+i1)A=\begin{pmatrix}2&i&0\\ -i&0&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}, At¯=A\overline{A^{t}}=A.

    (AI)=(2i0−i01−i01+i1)(100010001)∼F2+iF12(2i00−i21−i01+i1)(100010001)∼C2−iC12(2000−121−i01+i1)(1−i20010001)∼F3+2(1+i)F2∼(2000−121−i005)(0−i20010001)∼C3+2(1−i)C2(2000−120005)(1−12−(1+i)012(1−i)001)=(DP){}\left(\begin{array}[]{c}A\\ \hline\cr I\end{array}\right)=\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}2&i&0\\ -i&0&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}+\frac{iF_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}2&i&0\\ 0&-\frac{i}{2}&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}-\frac{iC_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&-\frac{1}{2}&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{i}{2}&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{3}+2(1+i)F_{2}}{\sim}\\ {}\sim\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&-\frac{1}{2}&1-i\\ 0&0&5\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}0&-\frac{i}{2}&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{3}+2(1-i)C_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}% \begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&-\frac{1}{2}&0\\ 0&0&5\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{1}{2}&-(1+i)\\ 0&1&2(1-i)\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}=\left(\begin{array}[]{c}D\\ \hline\cr P\end{array}\right)
  3. 3.
    ​

    A=(0110)A=\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}.

    En este caso, no podemos intercambiar la fila porque luego tendremos que intercambiar la columna y quedará igual. Tenemos que buscar otra alternativa.

    (0110)(1001)∼F1+F2(1110)(1001)∼C1+C2(2110)(1011)∼F2−F12(210−12)(1011)∼C2−C12(200−12)(1−12112)=(DP){}\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{1}+F_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}1&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{1}+C_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}2&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 1&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}-\frac{F_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{c% }\begin{pmatrix}2&1\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 1&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}-\frac{C_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{c% }\begin{pmatrix}2&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{1}{2}\\ 1&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}=\left(\begin{array}[]{c}D\\ \hline\cr P\end{array}\right)

    Entonces se cumple que PtAP=DP^{t}AP=D.

    Ahora vamos a buscar una matriz con unos y ceros en la diagonal (se puede por el teorema anterior).

    (200−12)(1−12112)∼F12(2200−12)(1−12112)∼C12(100−12)(12−121212)∼F2⋅2(100−22)(12−121212)∼C2⋅2(100−1)(22222222){}\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}2&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{1}{2}\\ 1&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{\frac{F_{1}}{\sqrt{2}}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}\frac{2}{\sqrt{2}}&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{1}{2}\\ 1&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{\frac{C_{1}}{\sqrt{2}}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}1&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}\frac{1}{\sqrt{2}}&-\frac{1}{2}\\ \frac{1}{\sqrt{2}}&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}\cdot\sqrt{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}% \begin{pmatrix}1&0\\ 0&-\frac{\sqrt{2}}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}\frac{1}{\sqrt{2}}&-\frac{1}{2}\\ \frac{1}{\sqrt{2}}&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}\cdot\sqrt{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}% \begin{pmatrix}1&0\\ 0&-1\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}\frac{\sqrt{2}}{2}&\frac{\sqrt{2}}{2}\\ \frac{\sqrt{2}}{2}&\frac{\sqrt{2}}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}

    Ya tenemos D~\tilde{D} y P~\tilde{P}.

  4. 4.
    ​

    A=(0i−i0)A=\begin{pmatrix}0&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}.

    En este caso, el “truco” de antes no podemos aplicarlo porque la matriz se queda igual. Probamos otra forma:

    (0i−i0)(1001)∼F1+iF2(1i−i0)(1001)∼C1−iC2(2i−i0)(10−i1)∼F2+iF12(2i0−12)(10−i1)∼C2−iC12(200−12)(1−i2−i12){}\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}0&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{1}+iF_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}1&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{1}-iC_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}2&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ -i&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}+\frac{iF_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}2&i\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ -i&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}-\frac{iC_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}2&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{i}{2}\\ -i&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}

Método de Lagrange para diagonalizar por congruencia matrices simétricas

Supongamos que AA es una matriz simétrica, A∈Mn(𝕂)A\in M_{n}(\mathbb{K}). AA representa la forma cuadrática

q:ℝn\displaystyle q\colon\mathbb{R}^{n}
⟶ℝ\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{R}
(x1,…,xn)\displaystyle(x_{1},\ldots,x_{n})
⟼(x1⋯xn)⋅A⋅(x1⋮xn)=∑aijxixj\displaystyle{}\longmapsto\begin{pmatrix}x_{1}&\cdots&x_{n}\\ \end{pmatrix}\cdot A\cdot\begin{pmatrix}x_{1}\\ \vdots\\ x_{n}\\ \end{pmatrix}=\sum a_{ij}x_{i}x_{j}

Sabemos que en cierta base qq tiene forma diagonal, y se puede expresar como:

q:ℝn\displaystyle q\colon\mathbb{R}^{n}
⟶ℝ\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{R}
(x1~,…,xn~)\displaystyle(\tilde{x_{1}},\ldots,\tilde{x_{n}})
⟼(x1~⋯xn~)⋅(d1⋯0⋮⋱⋮0⋯dn)⋅(x1~⋮xn~)=d1x21~+⋯+dnxn~2\displaystyle{}\longmapsto\begin{pmatrix}\tilde{x_{1}}&\cdots&\tilde{x_{n}}\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}d_{1}&\cdots&0\\ \vdots&\ddots&\vdots\\ 0&\cdots&d_{n}\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}\tilde{x_{1}}\\ \vdots\\ \tilde{x_{n}}\\ \end{pmatrix}=d_{1}\tilde{x^{2}_{1}}+\cdots+d_{n}\tilde{x_{n}}^{2}

El metodo consiste en “arreglar cuadrados”.

Si (v)BC=(x1,…,xn)(v)_{BC}=(x_{1},\ldots,x_{n}), como P=M(id,BO,BC)P=M(id,BO,BC) se obtiene (v)BO=(x1~,…,xn~)(v)_{BO}=(\tilde{x_{1}},\ldots,\tilde{x_{n}}) haciendo (x1~⋮xn~)=P−1⋅(x1⋮xn)\begin{pmatrix}\tilde{x_{1}}\\ \vdots\\ \tilde{x_{n}}\\ \end{pmatrix}=P^{-1}\cdot\begin{pmatrix}x_{1}\\ \vdots\\ x_{n}\\ \end{pmatrix}. Por lo tanto, este método da la inversa de la matriz PP que cumple PtAP=DP^{t}AP=D.

Ejemplo I.7.
  1. 1.
    ​

    A=(120211010)A=\begin{pmatrix}1&2&0\\ 2&1&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}.

    Entonces q(x,y,z)=(xyz)(120211010)(xyz)=x2+4xy+2zyq(x,y,z)=\begin{pmatrix}x&y&z\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1&2&0\\ 2&1&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}=x^{2}+4xy+2zy. Necesito expresarlo como suma de números por otras expresiones al cuadrado, de forma que obtengo los números de la diagonal y los vectores de la base ortogonal.

    q(x,y,z)=x2+4xy+2zy=(x+2y⏟x~)2−4y2+2yz=(x+2y)2−4(y2−12yz)==(x+2y)2−4((y−14z)2−116z2)=(x+2y)2−4(y−14z)2+14z2{}q(x,y,z)=x^{2}+4xy+2zy=(\underbrace{x+2y}_{\tilde{x}})^{2}-4y^{2}+2yz=(x+2y)% ^{2}-4(y^{2}-\frac{1}{2}yz)=\\ {}=(x+2y)^{2}-4((y-\frac{1}{4}z)^{2}-\frac{1}{16}z^{2})=(x+2y)^{2}-4(y-\frac{1% }{4}z)^{2}+\frac{1}{4}z^{2}

    Por tanto,

    x~=x+2yy~=y−14zz~=z}⇒q(x,y,z)=x2~−4y2~+14z2~,\begin{rcases}\tilde{x}=x+2y\\ \tilde{y}=y-\frac{1}{4}z\\ \tilde{z}=z\end{rcases}\Rightarrow q(x,y,z)=\tilde{x^{2}}-4\tilde{y^{2}}+\frac% {1}{4}\tilde{z^{2}},

    la matriz diagonal es

    D=(1000−400014),D=\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&-4&0\\ 0&0&\frac{1}{4}\\ \end{pmatrix},

    y P=Q−1P=Q^{-1}, con

    Q=(12001−14001)Q=\begin{pmatrix}1&2&0\\ 0&1&-\frac{1}{4}\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}
  2. 2.
    ​

    A=(011101110)A=\begin{pmatrix}0&1&1\\ 1&0&1\\ 1&1&0\\ \end{pmatrix}.

    q(x,y,z)=2xy+2xz+2yz=cvx=x~+y2(x~+y)y+2(x~+y)z+2yz=2x~y+2y2+2x~z+4yz==2y2+2x2y+2x~z+4yz=2(y2+x~y+2yz)+2xz=2(y+(12x~+z)2−(14x2~+z2+x~z))==2(y+12x~+z)2−12x~2−2z2=cvx~=x−y2(y+12(x−y)+z)2−12(x−y)2−2z2==2(12x+12y+z)2−12(x−y)2−2z2{}q(x,y,z)=2xy+2xz+2yz\overset{\begin{subarray}{c}cv\\ x=\tilde{x}+y\end{subarray}}{=}2(\tilde{x}+y)y+2(\tilde{x}+y)z+2yz=2\tilde{x}y% +2y^{2}+2\tilde{x}z+4yz=\\ {}=2y^{2}+2x^{2}y+2\tilde{x}z+4yz=2(y^{2}+\tilde{x}y+2yz)+2xz=2(y+(\frac{1}{2}% \tilde{x}+z)^{2}-(\frac{1}{4}\tilde{x^{2}}+z^{2}+\tilde{x}z))=\\ {}=2(y+\frac{1}{2}\tilde{x}+z)^{2}-\frac{1}{2}\tilde{x}^{2}-2z^{2}\overset{% \begin{subarray}{c}cv\\ \tilde{x}=x-y\end{subarray}}{=}2(y+\frac{1}{2}(x-y)+z)^{2}-\frac{1}{2}(x-y)^{2% }-2z^{2}=\\ {}=2(\frac{1}{2}x+\frac{1}{2}y+z)^{2}-\frac{1}{2}(x-y)^{2}-2z^{2}

    Por lo tanto,

    D=(2000−12000−2)(x^y^z^)=(121211−10001)⏟Q(xyz)D=\begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&-\frac{1}{2}&0\\ 0&0&-2\\ \end{pmatrix}\qquad\begin{pmatrix}\hat{x}\\ \hat{y}\\ \hat{z}\\ \end{pmatrix}=\underbrace{\begin{pmatrix}\frac{1}{2}&\frac{1}{2}&1\\ 1&-1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}}{Q}\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}

    y PtAP=DP^{t}AP=D, con P=Q−1P=Q^{-1}.