4 Formas bilineales simétricas y formas sesquilineales hermíticas

Definition 4.1.
  • Dada una forma bilineal F:V×V𝕂F\colon V\times V\to\mathbb{K}, decimos que FF es simétrica si F(v,w)=F(w,v)v,wVF(v,w)=F(w,v)\;\forall v,w\in V.

  • Dada una forma sesquilineal F:V×V𝕂F\colon V\times V\to\mathbb{K}, decimos que FF es hermítica si F(v,w)=F(w,v)¯v,wVF(v,w)=\overline{F(w,v)}\;\forall v,w\in V.

Ejercicio:

  1. 1.

    Si FF es bilineal simetrica y qq es su forma cuadratica asociada, comprobar que Fq=FF_{q}=F.

  2. 2.

    Si FF es sesquilineal hermitica y qq es su forma cuadratica asociada, comprobar que Fq¯=F\overline{F_{q}}=F.

Definition 4.2.

Una matriz AA es hermítica si At¯=A\overline{A^{t}}=A.

Proposition 4.3.
  1. 1.

    FF bilineal simétrica M(F,ℬ︀)\iff M(F,\mathcal{{B}}) matriz simétrica para cualquier base ℬ︀\mathcal{{B}} de VV\iff

    ℬ︀\iff\exists\mathcal{{B}} base de VV tal que M(F,ℬ︀)M(F,\mathcal{{B}}) es simetrica.

  2. 2.

    FF sesquilineal hermítica M(F,ℬ︀)\iff M(F,\mathcal{{B}}) matriz hermítica para cualquier base ℬ︀\mathcal{{B}} de VV

    ℬ︀\iff\exists\mathcal{{B}} base de VV tal que M(F,ℬ︀)M(F,\mathcal{{B}}) es hermitica.

Proof 4.4.
  1. 1.

    3)1)3)\Rightarrow 1). F(v,w)=(x1xn)M(F,B)(y1yn)=[(x1xn)M(F,B)(y1yn)]t=(y1yn)(M(F,B))tM(F,B)(x1xn)=F(w,v)F(v,w)=\begin{pmatrix}x_{1}&\cdots&x_{n}\\ \end{pmatrix}M(F,B)\cdot\begin{pmatrix}y_{1}\\ \vdots\\ y_{n}\\ \end{pmatrix}=\left[\begin{pmatrix}x_{1}&\cdots&x_{n}\\ \end{pmatrix}M(F,B)\cdot\begin{pmatrix}y_{1}\\ \vdots\\ y_{n}\\ \end{pmatrix}\right]^{t}=\begin{pmatrix}y_{1}&\cdots&y_{n}\\ \end{pmatrix}\cdot\underbrace{(M(F,B))^{t}}_{M(F,B)}\begin{pmatrix}x_{1}\\ \vdots\\ x_{n}\\ \end{pmatrix}=F(w,v).

    El resto de implicaciones son obvias.

  2. 2.

    Similar.

Definition 4.5 (Vectores ortogonales).

Dada una forma bilineal simétrica o sesquilineal hermítica FF, decimos que dos vectores vv y wVw\in V son ortogonales (respecto de FF) si F(v,w)=0F(v,w)=0.

Example 4.6.

Sea F:3×3F\colon\mathbb{R}^{3}\times\mathbb{R}^{3}\to\mathbb{R} definida por F((x1,x2,x3),(y1,y2,y3))=x1y1+x1y2+x2y1+3x2y2x3y3F((x_{1},x_{2},x_{3}),(y_{1},y_{2},y_{3}))=x_{1}y_{1}+x_{1}y_{2}+x_{2}y_{1}+3x% _{2}y_{2}-x_{3}y_{3}. Se tiene que FF es una forma bilineal simetrica.

M(f,ℬ︀𝒞︀)=(110130001) matriz simetricaM(f,\mathcal{{BC}})=\begin{pmatrix}1&1&0\\ 1&3&0\\ 0&0&-1\\ \end{pmatrix}\leftarrow\text{ matriz simetrica}

Tomamos los vectores v=(1,0,1)v=(1,0,1) y w=(2,1,3)3w=(2,1,3)\in\mathbb{R}^{3}. Se cumple que vv y ww son ortogonales respecto de FF ya que F(v,w)=(101)(110130001)(213)=0F(v,w)=\begin{pmatrix}1&0&1\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}1&1&0\\ 1&3&0\\ 0&0&-1\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}2\\ 1\\ 3\\ \end{pmatrix}=0.

Sin embargo, vv y ww no son ortogonales si usamos G:3×3G\colon\mathbb{R}^{3}\times\mathbb{R}^{3}\to\mathbb{R} tal que M(G,ℬ︀𝒞︀)=IM(G,\mathcal{{BC}})=I, ya que G(v,w)0G(v,w)\neq 0.

Definition 4.7 (Ortogonal).

Dado SV\varnothing\neq S\subseteq V (subconjunto de VV) y FF simetrica o hermitica, definimos el ortogonal de SS respecto de FF como

SF={vVF(v,w)=0wS}.S^{\perp_{F}}=\left\{v\in V\mid F(v,w)=0\;\forall w\in S\right\}.
Remark 4.8.

SFS^{\perp_{F}} siempre es subespacio vectorial de VV:

  • 0vSF0_{v}\in S^{\perp_{F}} ya que F(0,w)=0wSF(0,w)=0\;\forall w\in S.

  • Si v1,v2SFv_{1},v_{2}\in S^{\perp_{F}} F(v1+v2,s)=F(v1,s)+F(v2,s)=0F(v_{1}+v_{2},s)=F(v_{1},s)+F(v_{2},s)=0, luego v1+v2SFv_{1}+v_{2}\in S^{\perp_{F}}

  • Si α𝕂,vSF,αvSF\alpha\in\mathbb{K},v\in S^{\perp_{F}},\alpha v\in S^{\perp_{F}}, entonces F(αv1,s)=α¯F(v1,s)=0F(\alpha v_{1},s)=\overline{\alpha}\cdot F(v_{1},s)=0 o F(αv1,s)=αF(v1,s)=0F(\alpha v_{1},s)=\alpha\cdot F(v_{1},s)=0.

Example 4.9.

Sea F:3×3F\colon\mathbb{C}^{3}\times\mathbb{C}^{3}\to\mathbb{C} definido por M(F,BC)=(1i0i23030)M(F,BC)=\begin{pmatrix}1&i&0\\ -i&2&3\\ 0&3&0\\ \end{pmatrix}

Consideramos el vector v=(1+i,1i,0)v=(1+i,1-i,0), S={v}S=\left\{v\right\} y calculamos el ortogonal de SS:

SF={(x,y,z)3F((x,y,z),v)=0}={(x,y,z)(x¯y¯z¯)(1i0i23030)(1+i1i0)=0}S^{\perp_{F}}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}\mid F((x,y,z),v)=0\right\}=\left% \{(x,y,z)\mid\begin{pmatrix}\overline{x}&\overline{y}&\overline{z}\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1&i&0\\ -i&2&3\\ 0&3&0\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1+i\\ 1-i\\ 0\\ \end{pmatrix}=0\right\}

o lo que es lo mismo,

{(x,y,z)(v¯)A(xyz)=0},\left\{(x,y,z)\mid(\overline{v})\cdot A\cdot\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}=0\right\},

de forma que no tenemos que conjugar y desconjugar (x,y,z)(x,y,z) para poder hallarlo (forma recomendada).

Notacion: con SS^{\perp} nos referimos a SFS^{\perp_{F}}.

Proposition 4.10 (Propiedades del ortogonal).

Sea VV un 𝕂\mathbb{K}-e.v. y S,TVS,T\subseteq V\neq\varnothing. Entonces:

  1. 1.

    STTSS\subseteq T\Rightarrow T^{\perp}\subseteq S^{\perp}.

  2. 2.

    S=(S)S^{\perp}=(\langle S\rangle)^{\perp}, donde S\langle S\rangle es el subespacio generado por SS.

  3. 3.

    S(S)S\subseteq(S^{\perp})^{\perp}

  4. 4.

    F(S,T)={F(v,w)vSwT}=01)ST2)TSF(S,T)=\left\{F(v,w)\mid\begin{subarray}{c}v\in S\\ w\in T\end{subarray}\right\}=0\overset{1)}{\iff}S\subseteq T^{\perp}\overset{2% )}{\iff}T\subseteq S^{\perp}.

Proof 4.11.
  1. 1.

    Sea vTv\in T^{\perp}, tenemos que probar que vSv\in S^{\perp}.

    Sea sSTF(v,sT)=0s\in S\subseteq T\Rightarrow F(v,\underbrace{s}_{\in T})=0, es decir, vSv\in S^{\perp}.

  2. 2.
    \supseteq

    ] Por 1), ya que SSS\subseteq\langle S\rangle.

    \subseteq

    ] Sea vSv\in S^{\perp} y sea w=α1s1++αkskSw=\alpha_{1}s_{1}+\cdots+\alpha_{k}s_{k}\in\langle S\rangle. Entonces F(v,w)=i=1kαiF(v,si)=0=0F(v,w)=\sum_{i=1}^{k}\alpha_{i}\underbrace{F(v,s_{i})}_{=0}=0.

  3. 3.

    Si vSv\in S, wSF(vS,wS)=0\forall w\in S^{\perp}\;F(\underbrace{v}_{\in S},\underbrace{w}_{\in S^{\perp}% })=0. Por tanto, v(S)v\in(S^{\perp})^{\perp}.

  4. 4.

    Se empieza por 1), 2) se hace igual cambiando los papeles de SS y TT.

    )\Rightarrow) Sea vS,vTv\in S,v\in T^{\perp}? Dicho de otra forma, F(v,w)=0F(v,w)=0? Si, porque F(S,T)=0F(S,T)=0 (hipotesis).

    )\Leftarrow) Sea vSv\in S y wTw\in T, F(vT,wT)=0F(\underbrace{v}_{\in T^{\perp}},\underbrace{w}_{\in T})=0.

Theorem 4.12.

Sea F:V×V𝕂F\colon V\times V\to\mathbb{K} una forma bilineal simetrica o sesquilineal hermitica y sea SS un subespacio vectorial de VV. Entonces se cumple que:

dimS+dimSdimV\dim S+\dim S^{\perp}\geq\dim V
Proof 4.13.

Sea ℬ︀={v1,,vs}\mathcal{{B}}=\left\{v_{1},\ldots,v_{s}\right\} una base de SS, de modo que dimS=s\dim S=s. Definimos la funcion

f:V\displaystyle f\colon V
𝕂s\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{K}^{s}
v\displaystyle v
(F(v1,v),F(v2,v),,F(vs,v))\displaystyle{}\longmapsto(F(v_{1},v),F(v_{2},v),\ldots,F(v_{s},v))

de modo que ff es aplicacion lineal (trivial). Por tanto, podemos calcular el núcleo de ff:

Kerf={vVf(v)=(0k,,0k)}={vVF(v1,v)==F(vs,v)=0}==({v1,v2,,vs})F=Prop 2(v1,,vs)F=SF{}Kerf=\left\{v\in V\mid f(v)=(0_{k},\ldots,0_{k})\right\}=\left\{v\in V\mid F% (v_{1},v)=\cdots=F(v_{s},v)=0\right\}=\\ {}=(\left\{v_{1},v_{2},\ldots,v_{s}\right\})^{\perp_{F}}\overset{\text{Prop 2}% }{=}(\langle v_{1},\ldots,v_{s}\rangle)^{\perp_{F}}=S^{\perp_{F}}

y la imagen:

Imf𝕂sdimImfdimKs=s=dimSImf\leq\mathbb{K}^{s}\Rightarrow\dim Imf\leq\dim K^{s}=s=\dim S

Como ff es lineal, podemos usar la formula de las dimensiones:

dimV=dimKerfS+dimImfdimSdimS+dimS\dim V=\dim\underbrace{Kerf}_{S^{\perp}}+\dim\underbrace{Imf}_{\leq\dim S}\leq% \dim S^{\perp}+\dim S
Definition 4.14 (Vector isótropo).

Sea FF una forma bilineal simetrica o sesquilineal hermitica. Decimos que vVv\in V es isotropo si F(v,v)=0F(v,v)=0, o equivalentemente si q(v)=0q(v)=0, con qq la forma cuadratica asociada a FF.

Decimos que vVv\in V es no isotropo si F(v,v)0F(v,v)\neq 0.

Lemma 4.15.

Sea FF bilineal simetrica o sesquilineal hermitica y vVv\in V no isotropo.

Entonces V=vvFV=\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp_{F}}

Proof 4.16.

Veamos que vv=0\langle v\rangle\cap\langle v\rangle^{\perp}=0:

wvvw=αvvF(w,v)=0}0=F(w,v)=F(αv,v)=α¯F(v,v)0α¯=0w=0.{}w\in\langle v\rangle\cap\langle v\rangle^{\perp}\Rightarrow\begin{rcases}w=% \alpha v\in\langle v\rangle\\ F(w,v)=0\end{rcases}\Rightarrow 0=F(w,v)=F(\alpha v,v)=\overline{\alpha}% \underbrace{F(v,v)}_{\neq 0}\Rightarrow\\ {}\Rightarrow\overline{\alpha}=0\Rightarrow w=\vec{0}.

Por el teorema anterior, dimv+dimvdimV\dim\langle v\rangle^{\perp}+\dim\langle v\rangle\geq\dim V.

Ahora, dimVvvVdim(vv)=sumadirectadimv+dimvdimV\dim V\overset{\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp}\leq V}{\geq}\dim% (\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp})\overset{\begin{subarray}{c}% \text{suma}\\ \text{directa}\end{subarray}}{=}\dim\langle v\rangle+\dim\langle v\rangle^{% \perp}\geq\dim V, por lo que todo lo anterior son igualdades y dim(vv)=dimV\dim(\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp})=\dim V.

Como el unico subespacio de dimensión igual a dimV\dim V es el propio VV, V=vvFV=\langle v\rangle\oplus\langle v\rangle^{\perp_{F}}.

Definition 4.17 (Suma ortogonal).

Decimos que la suma de los subespacios S1,,SmS_{1},\ldots,S_{m} es suma ortogonal si:

  • son suma directa (Si+jiSj=0i=1,,m\iff S_{i}\cap+_{j\neq i}S_{j}=0\;\forall i=1,\ldots,m).

  • F(Si,Sj)=0ijF(S_{i},S_{j})=0\;\forall i\neq j.

Definition 4.18 (Base ortogonal).

Decimos que una base B={v1,,vn}B=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} es base ortogonal respecto de FF (bilineal simetrica o sesquilineal hermitica) si F(vi,vj)=0ijF(v_{i},v_{j})=0\;\forall i\neq j.

Remark 4.19.

Las matrices respecto de bases ortogonales son diagonales.

Theorem 4.20 (Teorema de diagonalización).

Dada FF una forma bilineal simetrica o sesquilineal hermitica, entonces existe una base ortogonal de VV.

Proof 4.21.

Lo demostraremos por induccion sobre dimV\dim V.

  • Si dimV=1\dim V=1, trivial. Cualquier base {v}\left\{v\right\}, v0v\neq 0, es base ortogonal.

  • Si dimV>1\dim V>1, distinguimos dos casos.

    Caso 1.

    No hay ningún vector no isótropo F(v,v)=0vVq(v)=0v\Rightarrow F(v,v)=0\;\forall v\in V\Rightarrow q(v)=0\;\forall v.

    Si FF es bilineal simetrica, F(v,w)=12(q(v+w)q(v)q(w))=0v,wVF(v,w)=\frac{1}{2}(q(v+w)-q(v)-q(w))=0\;\forall v,w\in V.

    Si FF es sesquilineal hermitica, F(v,w)=12(q(v+w)q(v)q(w))i2(q(v+iw)q(v)q(w))=0F(v,w)=\frac{1}{2}(q(v+w)-q(v)-q(w))-\frac{i}{2}(q(v+iw)-q(v)-q(w))=0.

    En ambos casos, F0F\equiv 0 y sirve cualquier base.

    Caso 2.

    Existe un vector no isótropo, llamémosle v1v_{1}. Entonces V=v1dim1v1V=\underbrace{\langle v_{1}\rangle}_{\dim 1}\oplus\langle v_{1}\rangle^{\perp}.

    Consideramos la restriccion de FF respecto de v1×v1\langle v_{1}\rangle^{\perp}\times\langle v_{1}\rangle^{\perp}:

    F|v1:v1×v1\displaystyle F|_{\langle v_{1}\rangle^{\perp}}\colon\langle v_{1}\rangle^{% \perp}\times\langle v_{1}\rangle^{\perp}
    𝕂\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{K}
    (u,v)\displaystyle(u,v)
    F(v,w)\displaystyle{}\longmapsto F(v,w)

    definida en un espacio vectorial de dimv=dimV1\dim\langle v\rangle^{\perp}=\dim V-1. Esta aplicacion es bilineal simetrica/sesquilineal hermitica (porque actúa igual que FF).

    Por la hipotesis de inducción v\langle v\rangle^{\perp} tiene una base ortogonal, que unida a v1v_{1} forman una base ortogonal de VV, puesto que

    {F(v1v1,viv1)=0i=2,,nF(vi,vj)=0iji,j=2,,n (hipotesis de induccion).\begin{cases}F(\underbrace{v_{1}}_{\in\langle v_{1}\rangle},\underbrace{v_{i}}% _{\in\langle v_{1}\rangle^{\perp}})=0\;\forall i=2,\ldots,n\\ F(v_{i},v_{j})=0\;\forall i\neq j\;i,j=2,\ldots,n\;\text{ (hipotesis de % induccion)}.\end{cases}
Example 4.22.
  • Sea F:3×3F\colon\mathbb{C}^{3}\times\mathbb{C}^{3}\to\mathbb{C} tal que A=M(F,BC)=(2i0i01i01+i1)A=M(F,BC)=\begin{pmatrix}2&i&0\\ -i&0&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}. Tenemos que encontrar una base ortogonal de 3\mathbb{C}^{3}.

    En este caso, si v=(x1,x2,x3)v=(x_{1},x_{2},x_{3}) y w=(y1,y2,y3)w=(y_{1},y_{2},y_{3}),

    F(v,w)=(x1¯x2¯x3¯)M(F,BC)(y1y2y3)F(v,w)=\begin{pmatrix}\overline{x_{1}}&\overline{x_{2}}&\overline{x_{3}}\\ \end{pmatrix}\cdot M(F,BC)\cdot\begin{pmatrix}y_{1}\\ y_{2}\\ y_{3}\\ \end{pmatrix}

    Esto es sesquilineal por construccion. Sabemos que es hermitica si y solo si At¯=A\overline{A^{t}}=A. Esto se cumple.

    Buscamos un vector v3v\in\mathbb{C}^{3} que cumpla F(v,v)0F(v,v)\neq 0. Como en la diagonal de AA hay entradas no nulas, sabemos por ejemplo que F((1,0,0),(1,0,0))=2F((1,0,0),(1,0,0))=2 y v1=(1,0,0)v_{1}=(1,0,0) es no isotropo.

    Entonces 3=v1v1S\mathbb{C}^{3}=\langle v_{1}\rangle\oplus\underbrace{\langle v_{1}\rangle^{% \perp}}_{S}.

    Veamos como es SS:

    S\displaystyle S
    =v1={(x,y,z)3 ortogonales a (1,0,0)}=\displaystyle{}=\langle v_{1}\rangle^{\perp}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}% \mid\text{ ortogonales a }(1,0,0)\right\}=
    ={(x,y,z)3F((1,0,0),(x,y,z))=0}=\displaystyle{}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}\mid F((1,0,0),(x,y,z))=0\right\}=
    ={(x,y,z)3(100)A(xyz)=0}=\displaystyle{}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}\mid\begin{pmatrix}1&0&0\\ \end{pmatrix}\cdot A\cdot\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}=0\right\}=
    ={(x,y,z)32x+iy=0}=(i2,1,0),(0,0,1)\displaystyle{}=\left\{(x,y,z)\in\mathbb{C}^{3}\mid 2x+iy=0\right\}=\langle(-% \frac{i}{2},1,0),(0,0,1)\rangle

    Sabemos por AA que (0,0,1)(0,0,1) es no isotropo porque F((0,0,1),(0,0,1))=10F((0,0,1),(0,0,1))=1\neq 0. Tenemos como v2=(0,0,1)v_{2}=(0,0,1). Luego S=v2v2SS=\langle v_{2}\rangle\oplus\langle v_{2}\rangle^{\perp_{S}}.

    Sea T=v2S={(x,y,z)(x,y,z)Sson ortogonales a (0,0,1)}={(x,y,z)|2x+iy=0(001)A(xyz)=0}={(x,y,z)2x+iy=0(1+i)y+z=0}T=\langle v_{2}\rangle^{\perp_{S}}=\left\{(x,y,z)\mid\begin{subarray}{c}(x,y,z% )\in S\\ \text{son ortogonales a }(0,0,1)\end{subarray}\right\}=\left\{(x,y,z)\left|% \begin{subarray}{c}2x+iy=0\\ \begin{pmatrix}0&0&1\\ \end{pmatrix}\cdot A\cdot\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}=0\end{subarray}\right.\right\}=\left\{(x,y,z)\mid\begin{subarray% }{c}2x+iy=0\\ (1+i)y+z=0\end{subarray}\right\}.

    Por tanto, T=(i2,1,1i)v3T=\langle\underbrace{(-\frac{i}{2},1,-1-i)}_{v_{3}}. v3v_{3} es ortogonal a v1v_{1} y v2v_{2} por construccion.

    La base ortogonal es {v1,v2,v3}=BO\left\{v_{1},v_{2},v_{3}\right\}=BO. Podemos construir la matriz asociada a FF respecto de BOBO:

    M(F,BO)=(2000100052)=DM(F,BO)=\begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&-\frac{5}{2}\\ \end{pmatrix}=D

    (habiendo calculado F(v3,v3)F(v_{3},v_{3})).

    Por otro lado,

    P=M(BO,BC)=(10i2001011i)P=M(BO,BC)=\begin{pmatrix}1&0&-\frac{i}{2}\\ 0&0&1\\ 0&1&-1-i\\ \end{pmatrix}

    Luego se cumple que Pt¯AP=D\overline{P^{t}}AP=D.

  • FF tal que M(F,BC)=(0110)=AM(F,BC)=\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}=A.

    No sabemos vectores no isotropos viendo la matriz. Probamos con v1=(1,1)v_{1}=(1,1).

    F(v1,v1)=(11)(0110)(11)=(11)(11)=20 no isotropoF(v_{1},v_{1})=\begin{pmatrix}1&1\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1\\ 1\\ \end{pmatrix}=\begin{pmatrix}1&1\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1\\ 1\\ \end{pmatrix}=2\neq 0\Rightarrow\text{ no isotropo}

    Entonces 2=v1v1\mathbb{R}^{2}=\langle v_{1}\rangle\oplus\underbrace{\langle v_{1}\rangle^{% \perp}}.

    S={(x,y)2F((1,1),(x,y))=0}={(x,y)2x=yy}=(1,1)v2S=\left\{(x,y)\in\mathbb{R}^{2}\mid F((1,1),(x,y))=0\right\}=\left\{(x,y)\in% \mathbb{R}^{2}\mid x=-y\;\forall y\right\}=\langle\underbrace{(-1,1)}_{v_{2}}\rangle

    Calculamos F(v2,v2)F(v_{2},v_{2}): F(v2,v2)=(11)(0110)(11)=(11)(11)=2F(v_{2},v_{2})=\begin{pmatrix}-1&1\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}-1\\ 1\\ \end{pmatrix}=\begin{pmatrix}-1&1\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1\\ -1\\ \end{pmatrix}=-2.

    Ya tenemos nuestra matriz diagonal: D=M(F,BO)=(2002)D=M(F,BO)=\begin{pmatrix}2&0\\ 0&-2\\ \end{pmatrix}, con BO={v1,v2}BO=\left\{v_{1},v_{2}\right\}.

    Ademas, P=M(BO,BC)=(1111)P=M(BO,BC)=\begin{pmatrix}1&-1\\ 1&1\\ \end{pmatrix}. Se tiene que PtAP=DP^{t}AP=D.

  • FF sesquilineal hermitica 2×2\mathbb{C}^{2}\times\mathbb{C}^{2}\to\mathbb{C} definida por M(F,BC)=(0ii0)M(F,BC)=\begin{pmatrix}0&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}.

    F((1,1),(1,1))=(11)M(F,BC)(11)=0F((1,1),(1,1))=\begin{pmatrix}1&1\\ \end{pmatrix}\cdot M(F,BC)\cdot\begin{pmatrix}1\\ 1\\ \end{pmatrix}=0\Rightarrow No sirve, tenemos que probar metiendo unidades imaginarias.

    Sea v1=(1,i)v_{1}=(1,i). Entonces F((1,i),(1,i))=(1i)(0ii0)(1i)=11=20F((1,i),(1,i))=\begin{pmatrix}1&-i\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}0&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}1\\ i\\ \end{pmatrix}=-1-1=-2\neq 0. Ya tenemos un vector no isotropo.

Remark 4.23.

Dado T=w1,w2T=\langle w_{1},w_{2}\rangle, podemos comprobar que no tenga vectores no isotropos si F(αw1+βw2αw1+βw2)=0F(\alpha w_{1}+\beta w_{2}\alpha w_{1}+\beta w_{2})=0.

Remark 4.24.

FF sesquilineal hermitica F(v,v)=F(v,v)¯vV\Rightarrow F(v,v)=\overline{F(v,v)}\;\forall v\in V.

Corollary 4.25.
  • Toda matriz simetrica se diagonaliza por congruencia (P\exists P inversible con PtAP=DP^{t}AP=D, siendo P=M(id,BO,BC)P=M(id,BO,BC)).

  • Toda matriz hermitica se diagonaliza por congruencia hermitiana (P\exists P invertible con Pt¯AP=D\overline{P^{t}}AP=D, con P=M(id,BO,BC)P=M(id,BO,BC) )

Proof 4.26.

Para el caso A=AtA=A^{t}. Si AMn×n(𝕂)A\in M_{n\times n}(\mathbb{K}), definimos la forma bilineal simetrica

F:𝕂n×𝕂n\displaystyle F\colon\mathbb{K}^{n}\times\mathbb{K}^{n}
𝕂\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{K}
((x1,,xn),(y1,,yn))\displaystyle((x_{1},\ldots,x_{n}),(y_{1},\ldots,y_{n}))
(x1xn)A(y1yb)\displaystyle{}\longmapsto\begin{pmatrix}x_{1}&\cdots&x_{n}\\ \end{pmatrix}\cdot A\cdot\begin{pmatrix}y_{1}\\ \vdots\\ y_{b}\\ \end{pmatrix}

es decir, M(F,BC)=AM(F,BC)=A.

Si B={v1,,vn}B=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} es la base ortogonal que da el teorema anterior, definimos P=M(id,B,BC)P=M(id,B,BC), matriz de cambio de base de BB a la base canonica, y D=M(F,B)D=M(F,B), diagonal porque la base es ortogonal.

Por la relacion entre AA y DD se obtiene D=PtAPD=P^{t}\cdot A\cdot P.

El caso de A=At¯A=\overline{A^{t}} es analogo, definiendo FF sesquilineal hermitica.

Corollary 4.27.

Sea FF bilineal simetrica F:V×V𝕂F\colon V\times V\to\mathbb{K}, 𝕂\mathbb{K} cuerpo tal que 𝕂𝕂\sqrt{\mathbb{K}}\subseteq\mathbb{K} (por ejemplo 𝕂=\mathbb{K}=\mathbb{C}) entonces la base del teorema anterior se puede arreglar para que

M(F,B)=(1100)M(F,B)=\begin{pmatrix}1&&&&&\\ &\ddots&&&&\\ &&1&&&\\ &&&0&\\ &&&&\ddots\\ &&&&&0\\ \end{pmatrix}

donde la cantidad de 1s1^{\prime}s es rgF\mathrm{rg}F.

Proof 4.28.

Sabemos por el teorema de diagonalizacion que existe una base ortogonal {v1,v2,,vn}\left\{v_{1},v_{2},\ldots,v_{n}\right\}.

Supongamos que los vectores de la base estan reordenados para que se cumpla {F(vi,vi)0i=1,,rr=rgFF(vj,vj)=0j=r+1,,n\begin{cases}F(v_{i},v_{i})\neq 0\;i=1,\ldots,r\quad r=\mathrm{rg}F\\ F(v_{j},v_{j})=0\;j=r+1,\ldots,n\end{cases}.

Definir la nueva base como B^={v1F(v1,v1),v2F(v2,v2),,vrF(vr,vr),vr+1,,vn}\hat{B}=\left\{\frac{v_{1}}{\sqrt{F(v_{1},v_{1})}},\frac{v_{2}}{\sqrt{F(v_{2},% v_{2})}},\ldots,\frac{v_{r}}{\sqrt{F(v_{r},v_{r})}},v_{r+1},\ldots,v_{n}\right\}.

Para i=1,,ri=1,\ldots,r como F(vi,vi)0F(v_{i},v_{i})\neq 0 podemos definir v1~=1F(vi,vi)vi\tilde{v_{1}}=\frac{1}{\sqrt{F(v_{i},v_{i})}}v_{i}.

Veamos cuanto vale F(vi~,vi~)F(\tilde{v_{i}},\tilde{v_{i}}):

F(vi~,vi~)=F(1F(vi,vi)vi,1F(vi,vi)vi)=1F(vi,vi)1F(vi,vi)F(vi,vi)=1F(\tilde{v_{i}},\tilde{v_{i}})=F(\frac{1}{\sqrt{F(v_{i},v_{i})}}v_{i},\frac{1}% {\sqrt{F(v_{i},v_{i})}}v_{i})=\frac{1}{\sqrt{F(v_{i},v_{i})}}\frac{1}{\sqrt{F(% v_{i},v_{i})}}F(v_{i},v_{i})=1

Desde i=r+1,,ni=r+1,\ldots,n, definimos vi~=vi\tilde{v_{i}}=v_{i}.

Entonces la matriz que buscamos es M(F,BO^)M(F,\hat{BO}), BO={v1~,,vn~}BO=\left\{\tilde{v_{1}},\ldots,\tilde{v_{n}}\right\}.

Corollary 4.29.

Sea FF bilineal simetrica sobre VV e.v. real o sesquilineal hermitica sobre VV e.v. complejo. Entonces la base ortogonal del teorema también se puede modificar para que

D=(100011100000)D=\begin{pmatrix}1&&&&&&&0&0\\ &\ddots&&&&&&&0\\ &&1&&&&&&\\ &&&-1&&&&&\\ &&&&\ddots&&&&\\ &&&&&-1&&&\\ &&&&&&0&&\\ 0&&&&&&&\ddots&\\ 0&0&&&&&&&0\\ \end{pmatrix}
Proof 4.30.

Tanto si FF es bilineal simetrica como si FF es sesquilineal hermitica sabemos que {F(vi,vi)=F(vi,vi)¯F(vi,vj)=0ij\begin{cases}F(v_{i},v_{i})=\overline{F(v_{i},v_{i})}\in\mathbb{R}\\ F(v_{i},v_{j})=0\;i\neq j\end{cases} donde B={v1,,vn}B=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} es una base ortogonal.

Reordenamos la base para que:

{F(vi,vi)>0i=1,,sF(vi,vi)<0i=s+1,,rF(vi,vi)=0i=r+1,,n\begin{cases}F(v_{i},v_{i})>0\;i=1,\ldots,s\\ F(v_{i},v_{i})<0\;i=s+1,\ldots,r\\ F(v_{i},v_{i})=0\;i=r+1,\ldots,n\end{cases}

Modificamos la base del siguiente modo:

{i=1,,svi~=viF(vi,vi)F(vi~,vi~)=1i=s+1,,rvi~=viF(vi,vi)F(vi~,vi~)=1i=r+1,,nvi~=vi\begin{cases}\cdot\;i=1,\ldots,s\quad\tilde{v_{i}}=\frac{v_{i}}{\sqrt{F(v_{i},% v_{i})}}\rightarrow F(\tilde{v_{i}},\tilde{v_{i}})=1\\ \cdot\;i=s+1,\ldots,r\quad\tilde{v_{i}}=\frac{v_{i}}{\sqrt{-F(v_{i},v_{i})}}% \rightarrow F(\tilde{v_{i}},\tilde{v_{i}})=-1\\ \cdot\;i=r+1,\ldots,n\quad\tilde{v_{i}}=v_{i}\end{cases}

Así con la base B~={v1~,,vn~}\tilde{B}=\left\{\tilde{v_{1}},\ldots,\tilde{v_{n}}\right\} encontramos la matriz que buscamos, M(F,B~)M(F,\tilde{B}).

Definition 4.31 (Signatura).

Dada FF bilineal simétrica o sesquilineal hermítica y una base ortogonal de VV, llamamos signatura de la base ortogonal al número de visv_{i}^{\prime}s tal que F(vi,vi)>0F(v_{i},v_{i})>0.

Theorem 4.32 (Ley de inercia de Sylvester).

Dada FF bilineal simetrica o sesquilineal hermitica, todas sus bases ortogonales tienen la misma signatura.

Proof 4.33.

Sean {v1,,vn}\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} y {w1,,wn}\left\{w_{1},\ldots,w_{n}\right\} dos bases ortogonales.

Las reordenamos para que:

{F(vi,vi)>0i=1,,sF(vj,vj)0j=s+1,,nF(wk,wk)>0k=1,,tF(wl,wl)0l=t+1,,n\begin{cases}\cdot\;F(v_{i},v_{i})>0\;i=1,\ldots,s\quad F(v_{j},v_{j})\leq 0\;% j=s+1,\ldots,n\\ \cdot\;F(w_{k},w_{k})>0\;k=1,\ldots,t\quad F(w_{l},w_{l})\leq 0\;l=t+1,\ldots,% n\end{cases}

Queremos probar que s=ts=t, haremos sts\leq t y tst\leq s.

Definimos S=v1,,vsS=\langle v_{1},\ldots,v_{s}\rangle y T=wt+1,,wnVT=\langle w_{t+1},\ldots,w_{n}\rangle\leq V.

Veamos que ST=0S\cap T=0:

Si vST{vS:v=α1v1++αsvs(1)vT:v=βt+1wt+1++βnwn(2)v\in S\cap T\Rightarrow\begin{cases}v\in S\colon v=\alpha_{1}v_{1}+\cdots+% \alpha_{s}v_{s}\;\text{(1)}\\ v\in T\colon v=\beta_{t+1}w_{t+1}+\cdots+\beta_{n}w_{n}\;\text{(2)}\end{cases}

Así F(v,v)=(1)BOα1¯α1F(v1,v1)++αs¯αsF(vs,vs)0()F(v,v)\overset{\begin{subarray}{c}(1)\\ BO\end{subarray}}{=}\overline{\alpha_{1}}\alpha_{1}F(v_{1},v_{1})+\cdots+% \overline{\alpha_{s}}\alpha_{s}F(v_{s},v_{s})\geq 0\;(\ast).

También F(v,v)=F(βt+1wt+1+,βnwn,βt+1wt+1+,βnwn)=(2)BOβt+1¯βt+1F(wt+1,wt+1)++βn¯βnF(wn,wn)0F(v,v)=F(\beta_{t+1}w_{t+1}+\cdots,\beta_{n}w_{n},\beta_{t+1}w_{t+1}+\cdots,% \beta_{n}w_{n})\overset{\begin{subarray}{c}(2)\\ BO\end{subarray}}{=}\overline{\beta_{t+1}}\beta_{t+1}F(w_{t+1},w_{t+1})+\cdots% +\overline{\beta_{n}}\beta_{n}F(w_{n},w_{n})\leq 0.

Hemos visto que F(v,v)=0F(v,v)=0.

Asi que ()(\ast) en realidad es: α1¯α1F(v1,v1)++αs¯αsF(vs,vs)=0α1¯α1==αs¯αs=0\overline{\alpha_{1}}\alpha_{1}F(v_{1},v_{1})+\cdots+\overline{\alpha_{s}}% \alpha_{s}F(v_{s},v_{s})=0\Rightarrow\overline{\alpha_{1}}\alpha_{1}=\cdots=% \overline{\alpha_{s}}\alpha_{s}=0 (porque F(vi,vi)>0F(v_{i},v_{i})>0). Por tanto, αi=0i=1,,s\alpha_{i}=0\;\forall i=1,\ldots,s (tener en cuenta propiedades complejos) y v=0v=\vec{0}.

Como ST=0S\cap T=0, STVS\oplus T\leq V. Veamos su dimension:

dimSs+dimTnt=dim(ST)dimVn\underbrace{\dim S}_{s}+\underbrace{\dim T}_{n-t}=\dim(S\oplus T)\leq% \underbrace{\dim V}_{n}

Es decir,

s+ntnsts+\cancel{n}-t\leq\cancel{n}\Rightarrow s\leq t

Intercambiando los papeles de SS y TT en la demostracion se obtiene que tst\leq s.

Por lo tanto, s=ts=t.

Definition 4.34 (Signatura de FF).

Dada FF bilineal simetrica o sesquilineal hermitica. Se define la signatura de FF como la signatura de cualquier base ortogonal.

Definition 4.35.
  • Sea AMn()A\in M_{n}(\mathbb{R}) simetrica, llamamos signatura de AA a la signatura de la forma bilineal simetrica FF cuya matriz asociada es AA.

  • Sea AMn()A\in M_{n}(\mathbb{C}) hermitica, llamamos signatura de AA a la signatura de la forma sesquilineal hermitica definida por esa matriz.

Corollary 4.36.
  1. 1.

    Dos matrices simetricas A,BMn()A,B\in M_{n}(\mathbb{R}) son congruentes entre si {rgA=rgBsigA=sigB\iff\begin{cases}\mathrm{rg}A=\mathrm{rg}B\\ \mathrm{sig}A=\mathrm{sig}B\end{cases}

  2. 2.

    Dos matrices hermiticas A,BMn()A,B\in M_{n}(\mathbb{C}) son congruentes hermiticas {rgA=rgBsigA=sigB\iff\begin{cases}\mathrm{rg}A=\mathrm{rg}B\\ \mathrm{sig}A=\mathrm{sig}B\end{cases}

Proof 4.37.

Trivial.

Definition 4.38.

Dada FF bilineal simetrica o sesquilineal hermitica, decimos que

  • FF es definida positiva si cumple que F(v,v)>00vVF(v,v)>0\;\forall\vec{0}\neq v\in V.

  • FF es semidefinida positiva si F(v,v)0vVF(v,v)\geq 0\;\forall v\in V.

  • FF es definida negativa si F(v,v)<00vVF(v,v)<0\;\forall\vec{0}\neq v\in V.

  • FF es semidefinida negativa si F(v,v)0vVF(v,v)\leq 0\;\forall v\in V.

  • FF es indefinida en el resto de casos.

Proposition 4.39.
  1. 1.

    FF es definida positiva rgF=sigF=dimV\iff\mathrm{rg}F=\mathrm{sig}F=\dim V.

  2. 2.

    FF es semidefinida positiva rgF=sigF\iff\mathrm{rg}F=\mathrm{sig}F.

  3. 3.

    FF es definida negativa rgF=dimV\iff\mathrm{rg}F=\dim V, sigF=0\mathrm{sig}F=0.

  4. 4.

    FF es semidefinida negativa sigF=0\iff\mathrm{sig}F=0.

  5. 5.

    FF es indefinida rgF>sigF>0\iff\mathrm{rg}F>\mathrm{sig}F>0

Proof 4.40.
  1. 1.

    Veamos que F(v,v)>00vVrgF=sigF=dimVF(v,v)>0\;\forall\vec{0}\neq v\in V\iff\mathrm{rg}F=\mathrm{sig}F=\dim V.

    \Rightarrow) Sea B={v1,,vn}B=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} una base ortogonal y sea M(F,BO)=(di00dn)M(F,BO)=\begin{pmatrix}d_{i}&\cdots&0\\ \vdots&\ddots&\vdots\\ 0&\cdots&d_{n}\\ \end{pmatrix}, con di=F(vi,vi)>0d_{i}=F(v_{i},v_{i})>0. Por tanto rgF=n\mathrm{rg}F=n y sigF=nn=dimV\mathrm{sig}F=n\Rightarrow n=\dim V.

    \Leftarrow) Sabemos que BO={v1,,vn}\exists BO=\left\{v_{1},\ldots,v_{n}\right\} tal que M(F,BO)=(1001)M(F,BO)=\begin{pmatrix}1&\cdots&0\\ \vdots&\ddots&\vdots\\ 0&\cdots&1\\ \end{pmatrix}. Ademas, sea 0vVv=x1v1++xnvn0\neq v\in V\;v=x_{1}v_{1}+\cdots+x_{n}v_{n} con alguna de las xx distinta de 0.

    Entonces F(v,v)=(x1¯xn¯)I(x1xn)=x1¯x1++xn¯xn>0F(v,v)=\begin{pmatrix}\overline{x_{1}}&\cdots&\overline{x_{n}}\\ \end{pmatrix}\cdot I\cdot\begin{pmatrix}x_{1}\\ \vdots\\ x_{n}\\ \end{pmatrix}=\overline{x_{1}}x_{1}+\cdots+\overline{x_{n}}x_{n}>0 (porque algun xx es distinto de 0).

  2. 5.

    v,w\exists v,w con F(v,v)>0F(v,v)>0 y F(w,w)<0rgA>sigF>0F(w,w)<0\iff\mathrm{rg}A>\mathrm{sig}F>0.

    \Leftarrow) \exists base tal que M(F,base)M(F,\text{base}) tiene 1’s, 1-1’s y quizas ceros. En la base, F(v1,v1)>0F(v_{1},v_{1})>0 y si llamo s=sigFs=\mathrm{sig}F, F(vs+1,vs+1)<0F(v_{s+1},v_{s+1})<0.

    \Rightarrow)

Método de diagonalización por matrices elementales

Por el teorema de diagonalizacion, dada una matriz AA simetrica o hermitica, sabemos que existe una matriz PP inversible tal que PtAP=DP^{t}AP=D diagonal (simetrica) o Pt¯AP=D\overline{P^{t}}AP=D diagonal (hermitica).

PP, por ser inversible es producto de matrices elementales: P=E1E2Ekmatrices elementalesP=\underbrace{E_{1}E_{2}\cdots E_{k}}_{\text{matrices elementales}}.

  • a)

    Supongamos AA simetrica: P=E1E2Ek\exists P=E_{1}E_{2}\cdots E_{k} tal que PtAP=D(E1Ek)tA(E1Ek)=DEktE1tAE1Ek=DP^{t}AP=D\Rightarrow(E_{1}\cdots E_{k})^{t}A(E_{1}\cdots E_{k})=D\Rightarrow E% ^{t}_{k}\cdots E^{t}_{1}AE_{1}\cdots E_{k}=D.

    En un numero finito de pasos, haciendo operaciones elementales en las filas de AA y las análogas en las columnas de AA, se tiene que poder llegar a una matriz diagonal.

  • b)

    Supongamos AA hermitica: P=E1Ek\exists P=E_{1}\cdots E_{k} tal que Pt¯AP=DEkt¯E1t¯AE1Ek=D\overline{P^{t}}AP=D\Rightarrow\overline{E^{t}_{k}}\cdots\overline{E^{t}_{1}}% AE_{1}\cdots E_{k}=D.

    Se hace lo mismo pero conjugando las operaciones elementales en las filas de AA.

(AI)(D[]) haciendo Gauss por filas y columnas (conjugado)\left(\begin{array}[]{c}A\\ \hline\cr I\end{array}\right)\sim\left(\begin{array}[]{c}D\\ \hline\cr[]\end{array}\right)\text{ haciendo Gauss por filas y columnas (% conjugado)}
Example 4.41.
  1. 1.

    A=(120201010)A=\begin{pmatrix}1&2&0\\ 2&0&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}.

    (120201010)(100010001)F22F1(120041010)(100010001)C22C1(100041010)(120010001)F3+F24(1000410014)(120010001)C3+C24(1000400014)(12120114001)=DP{}\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}1&2&0\\ 2&0&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}-2F_{1}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}1&2&0\\ 0&-4&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}-2C_{1}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}1&0&0\\ 0&-4&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-2&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{3}+\frac{F_{2}}{4}}{\sim}\begin{array}[]{c% }\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&-4&1\\ 0&0&\frac{1}{4}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-2&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{3}+\frac{C_{2}}{4}}{\sim}\begin{array}[]{c% }\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&-4&0\\ 0&0&\frac{1}{4}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-2&-\frac{1}{2}\\ 0&1&\frac{1}{4}\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}=\begin{array}[]{c}D\\ \hline\cr P\end{array}
  2. 2.

    A=(2i0i01i01+i1)A=\begin{pmatrix}2&i&0\\ -i&0&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}, At¯=A\overline{A^{t}}=A.

    (AI)=(2i0i01i01+i1)(100010001)F2+iF12(2i00i21i01+i1)(100010001)C2iC12(2000121i01+i1)(1i20010001)F3+2(1+i)F2(2000121i005)(0i20010001)C3+2(1i)C2(2000120005)(112(1+i)012(1i)001)=(DP){}\left(\begin{array}[]{c}A\\ \hline\cr I\end{array}\right)=\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}2&i&0\\ -i&0&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}+\frac{iF_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}2&i&0\\ 0&-\frac{i}{2}&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}-\frac{iC_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&-\frac{1}{2}&1-i\\ 0&1+i&1\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{i}{2}&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{3}+2(1+i)F_{2}}{\sim}\\ {}\sim\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&-\frac{1}{2}&1-i\\ 0&0&5\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}0&-\frac{i}{2}&0\\ 0&1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{3}+2(1-i)C_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}% \begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&-\frac{1}{2}&0\\ 0&0&5\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{1}{2}&-(1+i)\\ 0&1&2(1-i)\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}=\left(\begin{array}[]{c}D\\ \hline\cr P\end{array}\right)
  3. 3.

    A=(0110)A=\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}.

    En este caso, no podemos intercambiar la fila porque luego tendremos que intercambiar la columna y quedará igual. Tenemos que buscar otra alternativa.

    (0110)(1001)F1+F2(1110)(1001)C1+C2(2110)(1011)F2F12(21012)(1011)C2C12(20012)(112112)=(DP){}\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}0&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{1}+F_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}1&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{1}+C_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}2&1\\ 1&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 1&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}-\frac{F_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{c% }\begin{pmatrix}2&1\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 1&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}-\frac{C_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{c% }\begin{pmatrix}2&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{1}{2}\\ 1&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}=\left(\begin{array}[]{c}D\\ \hline\cr P\end{array}\right)

    Entonces se cumple que PtAP=DP^{t}AP=D.

    Ahora vamos a buscar una matriz con unos y ceros en la diagonal (se puede por el teorema anterior).

    (20012)(112112)F12(220012)(112112)C12(10012)(12121212)F22(10022)(12121212)C22(1001)(22222222){}\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}2&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{1}{2}\\ 1&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{\frac{F_{1}}{\sqrt{2}}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}\frac{2}{\sqrt{2}}&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{1}{2}\\ 1&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{\frac{C_{1}}{\sqrt{2}}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}1&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}\frac{1}{\sqrt{2}}&-\frac{1}{2}\\ \frac{1}{\sqrt{2}}&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}\cdot\sqrt{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}% \begin{pmatrix}1&0\\ 0&-\frac{\sqrt{2}}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}\frac{1}{\sqrt{2}}&-\frac{1}{2}\\ \frac{1}{\sqrt{2}}&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}\cdot\sqrt{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}% \begin{pmatrix}1&0\\ 0&-1\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}\frac{\sqrt{2}}{2}&\frac{\sqrt{2}}{2}\\ \frac{\sqrt{2}}{2}&\frac{\sqrt{2}}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}

    Ya tenemos D~\tilde{D} y P~\tilde{P}.

  4. 4.

    A=(0ii0)A=\begin{pmatrix}0&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}.

    En este caso, el “truco” de antes no podemos aplicarlo porque la matriz se queda igual. Probamos otra forma:

    (0ii0)(1001)F1+iF2(1ii0)(1001)C1iC2(2ii0)(10i1)F2+iF12(2i012)(10i1)C2iC12(20012)(1i2i12){}\begin{array}[]{c}\begin{pmatrix}0&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{1}+iF_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}1&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ 0&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{1}-iC_{2}}{\sim}\begin{array}[]{c}\begin{% pmatrix}2&i\\ -i&0\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ -i&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{F_{2}+\frac{iF_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}2&i\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&0\\ -i&1\\ \end{pmatrix}\end{array}\overset{C_{2}-\frac{iC_{1}}{2}}{\sim}\begin{array}[]{% c}\begin{pmatrix}2&0\\ 0&-\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\\ \hline\cr\begin{pmatrix}1&-\frac{i}{2}\\ -i&\frac{1}{2}\\ \end{pmatrix}\end{array}

Método de Lagrange para diagonalizar por congruencia matrices simétricas

Supongamos que AA es una matriz simétrica, AMn(𝕂)A\in M_{n}(\mathbb{K}). AA representa la forma cuadrática

q:n\displaystyle q\colon\mathbb{R}^{n}
\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{R}
(x1,,xn)\displaystyle(x_{1},\ldots,x_{n})
(x1xn)A(x1xn)=aijxixj\displaystyle{}\longmapsto\begin{pmatrix}x_{1}&\cdots&x_{n}\\ \end{pmatrix}\cdot A\cdot\begin{pmatrix}x_{1}\\ \vdots\\ x_{n}\\ \end{pmatrix}=\sum a_{ij}x_{i}x_{j}

Sabemos que en cierta base qq tiene forma diagonal, y se puede expresar como:

q:n\displaystyle q\colon\mathbb{R}^{n}
\displaystyle{}\longrightarrow\mathbb{R}
(x1~,,xn~)\displaystyle(\tilde{x_{1}},\ldots,\tilde{x_{n}})
(x1~xn~)(d100dn)(x1~xn~)=d1x12~++dnxn~2\displaystyle{}\longmapsto\begin{pmatrix}\tilde{x_{1}}&\cdots&\tilde{x_{n}}\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}d_{1}&\cdots&0\\ \vdots&\ddots&\vdots\\ 0&\cdots&d_{n}\\ \end{pmatrix}\cdot\begin{pmatrix}\tilde{x_{1}}\\ \vdots\\ \tilde{x_{n}}\\ \end{pmatrix}=d_{1}\tilde{x^{2}_{1}}+\cdots+d_{n}\tilde{x_{n}}^{2}

El metodo consiste en “arreglar cuadrados”.

Si (v)BC=(x1,,xn)(v)_{BC}=(x_{1},\ldots,x_{n}), como P=M(id,BO,BC)P=M(id,BO,BC) se obtiene (v)BO=(x1~,,xn~)(v)_{BO}=(\tilde{x_{1}},\ldots,\tilde{x_{n}}) haciendo (x1~xn~)=P1(x1xn)\begin{pmatrix}\tilde{x_{1}}\\ \vdots\\ \tilde{x_{n}}\\ \end{pmatrix}=P^{-1}\cdot\begin{pmatrix}x_{1}\\ \vdots\\ x_{n}\\ \end{pmatrix}. Por lo tanto, este método da la inversa de la matriz PP que cumple PtAP=DP^{t}AP=D.

Example 4.42.
  1. 1.

    A=(120211010)A=\begin{pmatrix}1&2&0\\ 2&1&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}.

    Entonces q(x,y,z)=(xyz)(120211010)(xyz)=x2+4xy+2zyq(x,y,z)=\begin{pmatrix}x&y&z\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}1&2&0\\ 2&1&1\\ 0&1&0\\ \end{pmatrix}\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}=x^{2}+4xy+2zy. Necesito expresarlo como suma de números por otras expresiones al cuadrado, de forma que obtengo los números de la diagonal y los vectores de la base ortogonal.

    q(x,y,z)=x2+4xy+2zy=(x+2yx~)24y2+2yz=(x+2y)24(y212yz)==(x+2y)24((y14z)2116z2)=(x+2y)24(y14z)2+14z2{}q(x,y,z)=x^{2}+4xy+2zy=(\underbrace{x+2y}_{\tilde{x}})^{2}-4y^{2}+2yz=(x+2y)% ^{2}-4(y^{2}-\frac{1}{2}yz)=\\ {}=(x+2y)^{2}-4((y-\frac{1}{4}z)^{2}-\frac{1}{16}z^{2})=(x+2y)^{2}-4(y-\frac{1% }{4}z)^{2}+\frac{1}{4}z^{2}

    Por tanto,

    x~=x+2yy~=y14zz~=z}q(x,y,z)=x2~4y2~+14z2~,\begin{rcases}\tilde{x}=x+2y\\ \tilde{y}=y-\frac{1}{4}z\\ \tilde{z}=z\end{rcases}\Rightarrow q(x,y,z)=\tilde{x^{2}}-4\tilde{y^{2}}+\frac% {1}{4}\tilde{z^{2}},

    la matriz diagonal es

    D=(1000400014),D=\begin{pmatrix}1&0&0\\ 0&-4&0\\ 0&0&\frac{1}{4}\\ \end{pmatrix},

    y P=Q1P=Q^{-1}, con

    Q=(1200114001)Q=\begin{pmatrix}1&2&0\\ 0&1&-\frac{1}{4}\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}
  2. 2.

    A=(011101110)A=\begin{pmatrix}0&1&1\\ 1&0&1\\ 1&1&0\\ \end{pmatrix}.

    q(x,y,z)=2xy+2xz+2yz=cvx=x~+y2(x~+y)y+2(x~+y)z+2yz=2x~y+2y2+2x~z+4yz==2y2+2x2y+2x~z+4yz=2(y2+x~y+2yz)+2xz=2(y+(12x~+z)2(14x2~+z2+x~z))==2(y+12x~+z)212x~22z2=cvx~=xy2(y+12(xy)+z)212(xy)22z2==2(12x+12y+z)212(xy)22z2{}q(x,y,z)=2xy+2xz+2yz\overset{\begin{subarray}{c}cv\\ x=\tilde{x}+y\end{subarray}}{=}2(\tilde{x}+y)y+2(\tilde{x}+y)z+2yz=2\tilde{x}y% +2y^{2}+2\tilde{x}z+4yz=\\ {}=2y^{2}+2x^{2}y+2\tilde{x}z+4yz=2(y^{2}+\tilde{x}y+2yz)+2xz=2(y+(\frac{1}{2}% \tilde{x}+z)^{2}-(\frac{1}{4}\tilde{x^{2}}+z^{2}+\tilde{x}z))=\\ {}=2(y+\frac{1}{2}\tilde{x}+z)^{2}-\frac{1}{2}\tilde{x}^{2}-2z^{2}\overset{% \begin{subarray}{c}cv\\ \tilde{x}=x-y\end{subarray}}{=}2(y+\frac{1}{2}(x-y)+z)^{2}-\frac{1}{2}(x-y)^{2% }-2z^{2}=\\ {}=2(\frac{1}{2}x+\frac{1}{2}y+z)^{2}-\frac{1}{2}(x-y)^{2}-2z^{2}

    Por lo tanto,

    D=(2000120002)(x^y^z^)=(12121110001)Q(xyz)D=\begin{pmatrix}2&0&0\\ 0&-\frac{1}{2}&0\\ 0&0&-2\\ \end{pmatrix}\qquad\begin{pmatrix}\hat{x}\\ \hat{y}\\ \hat{z}\\ \end{pmatrix}=\underbrace{\begin{pmatrix}\frac{1}{2}&\frac{1}{2}&1\\ 1&-1&0\\ 0&0&1\\ \end{pmatrix}}{Q}\begin{pmatrix}x\\ y\\ z\\ \end{pmatrix}

    y PtAP=DP^{t}AP=D, con P=Q1P=Q^{-1}.